Een vulkaan in Zuid-IJsland is dit weekend voor het eerst in bijna 200 jaar uitgebarsten. Al met al verliep de uitbarsting redelijk rustig. Toch maken wetenschappers zich zorgen. Ze verwachten dat een nog grotere buurvulkaan op uitbarsten staat. De gevolgen van zo’n uitbarsting kunnen groot zijn.

De uitbarsting van de Eyjafjallajokull vulkaan, nabij een gletsjer met dezelfde naam, kwam redelijk onverwacht. Er waren eerst zorgen dat de vulkaanuitbarsting de nabije gletsjer zou smelten, waarna het gebied onder water zou komen te staan. Gelukkig vond de vulkaanuitbarsting niet op de top van de vulkaan plaats, maar op een punt met weinig aangrenzend ijs. “Dit is de best mogelijke plaats voor een eruptie”, concludeert Tumi Gudmundsson, een geoloog van de universiteit van IJsland.

Toch evacueerden autoriteiten 450 mensen tussen de plaatsen Hvolsvollur en Vik, ongeveer 160 kilometer ten zuidoosten van de hoofdstad Reykjavik. Evacuatiecentra nabij de stad Hella vingen de mensen op.

De afgelopen maanden werd het gebied getroffen door duizenden kleine aardbevingen. “Sinds het begin van het jaar groeit en zwelt de vulkaan”, vertelt geofysicus Pall Einarsson van de universiteit van IJsland. “Ondanks dat de seismische activiteit toenam, hadden we niet verwacht dat een uitbarsting zo snel zou plaatsvinden. We verwachtten dat het nog zeker maanden tot jaren ging duren.”

Voorbode of niet?
Einarsson en Gudmundsson denken dat de uitbarsting een voorbode is van een nog grotere uitbarsting van de nabije Katla vulkaan. Deze ligt onder een dikke ijskap en kan dus zorgen voor een explosieve uitbarsting met grote overstromingen. “We weten niet zeker of dit gaat gebeuren, maar het is één van de scenario’s”, vertelt Einarsson.

Mid-Atlantische Rug
IJsland is een land met 320.000 inwoners. Het land is geologisch zeer actief, omdat IJsland deel uitmaakt van de Mid-Atlantische Rug. De Mid-Atlantische Rug is een bergketen die grotendeels onder water ligt, maar bij IJsland hoog genoeg is om boven het wateroppervlak uit te steken. De Mid-Atlantische Rug ligt op een breuklijn en is dus geologisch actief.