Om het virus te kunnen stoppen, moeten we gaan begrijpen hoe het in kinderen te werk gaat.

Dat stellen onderzoekers in een opiniestuk, verschenen in het blad Pediatrics. Het artikel waarschuwt niet alleen dat kinderen óók ernstig ziek kunnen worden door het virus, maar wijst er tevens op dat ze waarschijnlijk een grote rol spelen in de verspreiding ervan. Én ons met hun op de één of andere manier superieure immuunsysteem handvatten kunnen bieden om het virus te behandelen.

Ouderen en kinderen
In veel landen die worstelen met COVID-19 ligt de focus momenteel sterk op ouderen en mensen met een kwetsbare gezondheid. Het zijn deze mensen die het grootste risico lopen om ernstig ziek te worden door toedoen van het nieuwe coronavirus. Maar er zou ook aandacht uit moeten gaan naar de kinderen; een groep die na het virus op te lopen in veel gevallen slechts milde symptomen vertoont. “Veel infectieziekten treffen kinderen anders dan volwassenen en het begrijpen van die verschillen, kan belangrijke inzichten opleveren,” aldus de onderzoekers. “Dit zal waarschijnlijk ook gelden voor COVID-19.”


Een goede reden om na te gaan hoe het virus in kinderen te werk gaat. Daar is nog weinig onderzoek naar gedaan; de meeste studies richten zich op volwassenen. Eén onderzoek – eveneens verschenen in Pediatrics – vormt daarop een uitzondering. In deze studie onderzochten wetenschappers 2000 Chinese kinderen met het virus of een verdenking daarvan. 13% van de kinderen die positief testten op het virus bleek helemaal geen symptomen te hebben (waarschijnlijk ligt het percentage kinderen zonder symptomen in de gehele populatie veel hoger, omdat asymptomatische kinderen normaliter niet snel getest zullen worden op het virus). Van de kinderen die wel symptomen vertoonden, had 5% last van kortademigheid of een laag zuurstofgehalte in het bloed. Dit percentage ligt aanzienlijk lager dan wat we onder volwassenen zien. En bij 0,6% van de kinderen werd ARDS (Acute Respiratory Distress Syndrome, oftewel een heftige ontstekingsreactie in de longen) of het uitvallen van meerdere organen, geconstateerd. Ook dit percentage ligt lager dan onder volwassenen. Daarnaast bleek uit dit onderzoek dat kinderen onder de vier jaar een grotere kans hebben om na infectie door het virus ernstig ziek te worden.

Conclusies
Dit onderzoek leidt wetenschappers tot een aantal belangrijke conclusies. “Allereerst blijkt dat hoewel kinderen een kleinere kans hebben dan volwassenen om ernstig ziek te worden, er wel subpopulaties kinderen zijn die een grotere kans hebben om ernstig ziek te worden.” Dat is in lijn met wat we van andere coronavirussen weten. Ook daar bleken jongere kinderen en kinderen met een verzwakt immuunsysteem en kinderen met longaandoeningen een grotere kans te hebben om ernstig ziek te worden.

Verspreiding
Daarnaast stellen de onderzoekers vast dat kinderen waarschijnlijk een grote rol spelen in het verspreiden van het virus. Dat gebeurt in veel gevallen – doordat kinderen geen of slechts milde symptomen vertonen – onder de radar. Wat ook niet helpt, is dat het virus zelfs weken nadat de diagnose is gesteld nog aanwezig blijkt te kunnen zijn in hun ontlasting. Dat maakt met name jonge kinderen die nog niet zindelijk zijn, een mogelijke bron van nieuwe besmettingen binnen het gezin of de opvang. “Aangezien veel kinderen die geïnfecteerd zijn met COVID-19 slechts milde symptomen of helemaal geen symptomen vertonen, is het belangrijk om social distancing, hygiëne- en andere maatregelen te treffen zoals die door overheden worden aanbevolen en zo te voorkomen dat kinderen het virus overdragen op anderen, waaronder familieleden die een grotere kans hebben op ernstige gezondheidsproblemen, zoals grootouders of familieleden met chronische aandoeningen,” aldus onderzoeker Steven Zeichner.


Overige bevindingen
Wat het in China uitgevoerde onderzoek verder laat zien, is dat kinderen van alle leeftijden vatbaar zijn voor het virus. Er zijn geen aanwijzingen dat meisjes vatbaarder zijn dan jongens of andersom. Daarnaast wijst het onderzoek nogmaals uit dat social distancing werkt. Waar het aantal besmettingen onder kinderen tussen december en begin februari snel toenam, neemt het sinds begin februari af. “Het wijst erop dat de maatregelen die de overheid heeft genomen om de ziekte onder controle te krijgen, effectief zijn,” zo schrijven de onderzoekers.

De verschillen
Onduidelijk blijft in dit stadium waarom kinderen doorgaans minder ziek worden door het virus. In hun studie halen de Chinese wetenschappers verschillende hypothesen aan die kunnen (helpen) verklaren waarom kinderen minder vaak in het ziekenhuis of op de IC belanden. Zo kan het te maken hebben met het feit dat ze in de winter heel vaak te maken hebben met virusinfecties en daardoor meer antilichamen ertegen in hun lichaam hebben zitten. Daarnaast reageert hun nog in ontwikkeling zijnde immuunsysteem ongetwijfeld anders op het virus dan dat van volwassenen. En ook kan het zijn dat het virus zich in kinderen minder gemakkelijk aan cellen bindt. Vervolgonderzoek zal uit moeten wijzen hoe het werkelijk zit.

Dat het vervolgonderzoek naar COVID-19 en kinderen geen gelopen race is, staat vast. Zo staat het feit dat veel kinderen geen of weinig symptomen vertonen, het diagnosticeren van de virusinfectie in de weg. En als kinderen die COVID-19 onder de leden hebben toch ernstig ziek worden, is vaak lastig vast te stellen in hoeverre dat aan het nieuwe coronavirus te wijten is. Veelal hebben de kinderen namelijk nog 1 of 2 andere virusinfecties onder de leden. Maar wetenschappers laten het er niet bij zitten. Daarvoor is de rol die kinderen in deze coronacrisis kunnen spelen te belangrijk. Want het zijn niet alleen mogelijke belangrijke verspreiders van het virus. Ze kunnen ons wellicht – met hun op de één of andere manier superieure immuunsysteem – helpen inzien hoe we het virus kunnen verslaan. Zeichner: “Onderzoek naar de redenen waarom kinderen anders door de infectie worden getroffen dan volwassenen, kan belangrijke inzichten opleveren die ons kunnen helpen om de ziekte beter te begrijpen en manieren te vinden om deze te behandelen of voorkomen.”