De onderzoekers suggereren dat asymptomatische mensen aanzienlijk bijdragen aan de verspreiding van de ziekte.

In het Italiaanse stadje Vo viel op 21 februari de eerste coronadode van Italië. Onmiddellijk werd de stad gedurende twee weken in quarantaine geplaatst. Daarnaast werd het grootste deel van de inwoners in deze periode op het coronavirus getest. Daar rolde een nogal verrassende ontdekking uit. Veel mensen bleken het virus namelijk onder de leden te hebben, terwijl ze helemaal geen symptomen vertoonden.

Lockdown
In het Italiaanse plaatsje wonen zo’n 3.200 mensen. Aan het begin van de lockdown werd 86 procent van de inwoners getest op het coronavirus. Na twee weken werd 72 procent nogmaals getest. De lockdown bleek zijn vruchten te hebben afgeworpen. Aan het begin van de lockdown testte namelijk 2,6 procent (dus 73 personen) positief op het coronavirus, terwijl na veertien dagen dit percentage was gekelderd naar 1,2 procent (29 personen). Gemiddeld duurde het zo’n 9,3 dag voordat iemand volledig ‘virusvrij’ werd verklaard. Opvallend was echter dat geen van de kinderen onder de tien jaar het virus had opgelopen, terwijl er meerdere met besmette familieleden onder hetzelfde dak woonden.


Geen symptomen
Maar dat was niet eens het meest verrassende. De onderzoekers ontdekten namelijk dat veertig procent van de besmette mensen in het stadje Vo – dat is bijna de helft – geen symptomen vertoonde. Zij droegen echter wel dezelfde hoeveelheid virus mee als symptomatische patiënten. “Het feit dat dit vergelijkbaar is, betekent dat zelfs mensen zonder symptomen kunnen bijdragen aan de verspreiding van het virus,” stelt onderzoeker Enrico Lavezzo. “Dit blijkt uit de gereconstrueerde transmissieketen verkregen uit gedetailleerde contacttracering in Vo.” Het betekent dat het dus goed mogelijk is dat deze zogenaamde asymptomatische coronapatiënten een belangrijke rol spelen bij de verspreiding van COVID-19.

Stand van zaken
Hoewel de situatie in Nederland misschien anders doet geloven, is het coronavirus nog lang de wereld niet uit. Zo blijkt dat er ondertussen wereldwijd meer dan een half miljoen mensen door toedoen van COVID-19 zijn overleden. Tevens is het aantal bevestigde besmettingen door de grens van 10 miljoen heen gebroken. Met deze onthutsende cijfers is het duidelijk dat het virus nog altijd – en steeds sneller – om zich heen grijpt. Vooral in de Verenigde Staten en Brazilië, maar ook in andere Latijns-Amerikaanse landen en in Noord-Afrika is de strijd tegen het virus nog volop gaande. Daarnaast zien we in landen die het coronavirus een eind onder controle hadden, dat het virus zo af en toe toch weer de kop opsteekt.

Alle positief geteste coronapatiënten – of ze nou wel of geen symptomen vertoonden – werden in het stadje Vo in quarantaine geplaatst. Hierdoor vertraagde de verspreiding van de ziekte, waardoor deze binnen enkele weken effectief was onderdrukt. “Ons onderzoek toont aan dat het testen van alle burgers een manier biedt om de verspreiding van de ziekte te beheersen en te voorkomen dat uitbraken uit de hand lopen,” zegt onderzoeker Andrea Crisanti. “Ondanks ‘stille’ en de wijdverspreide overdracht van het virus, kan de ziekte worden bestreden.”

Testen
De casus laat duidelijk zien dat testen en isolatie heel belangrijk zijn om nieuwe uitbraken te voorkomen. “De studie toont aan dat vroege detectie van infecties en tijdige isolatie van zowel de mensen die wel, als geen symptomen vertonen, de verspreiding van het virus kunnen terugdringen,” zegt onderzoeker Ilaria Dorigatti. “Hierdoor kunnen we een epidemie in een vroeg stadium al tegengaan. En dat is vandaag de dag heel relevant, gezien het huidige risico op nieuwe uitbraken en een tweede coronagolf.”


Onbewust
Er zijn nog veel open vragen over de verspreiding van het coronavirus, bijvoorbeeld over de rol van kinderen en asymptomatische dragers. “Enerzijds is het waarschijnlijk dat een persoon met symptomen grote hoeveelheden virus overdraagt door bijvoorbeeld te hoesten,” zegt Lavezzo. “Tegelijkertijd blijft iemand met symptomen eerder thuis, waardoor deze persoon met minder mensen in contact komt. Een asymptomatische drager die zich niet bewust is dat hij het virus onder de leden heeft, kan – afhankelijk van zijn levensstijl en beroep – een groot aantal mensen besmetten.”

Onderzoek naar hoe besmettelijk asymptomatische coronapatiënten precies zijn, gaat door. Want het vinden van een antwoord op deze vraag is cruciaal voor het opstellen van gerichte en werkende strategieën ter bestrijding van SARS-CoV-2 in Italië en in de rest van de wereld.