Op vier ervan vliegt de tijd: een jaar duurt er nog geen 24 uur.

Onderzoekers hebben in de door ruimtetelescoop Kepler verzamelde data één klap 44 planeten buiten ons zonnestelsel weten op te sporen. Een enorm succes, want doorgaans worden er in één keer zo’n twaalf of zelfs minder ontdekt. En een aantal van deze exoplaneten hebben ook nog eens een interessant tintje.

Geheimen in het universum

Wetenschappers hopen te gaan begrijpen wat voor soort planeten er allemaal in ons universum bevinden. Echter kunnen ze alleen geldige conclusies trekken als er voldoende planeten zijn voor een goede statische analyse. De ontdekking van een aantal nieuwe planeten leidt daarom rechtstreeks tot een beter theoretisch inzicht in de vorming van ons zonnestelsel. De studie naar andere werelden leert ons namelijk ook veel over de onze.

24 uur
Zo blijkt dat vier van de vierenveertig exoplaneten een wel heel kort jaar hebben. “Vier van de planeten draaien in minder dan 24 uur om hun ster,” zegt hoofdauteur van het onderzoek John Livingston. “Met andere woorden, een jaar op elk van deze planeten is korter dan een dag hier op aarde.” Hoewel we op dit moment nog niet zo heel veel van dit soort planeten kennen, blijft de lijst groeien. Zo zou het uiteindelijk best kunnen uitpakken dat ze helemaal niet zo zeldzaam zijn als dat ze lijken.

Kleine planeten
“Daarnaast waren we ook erg enthousiast om zoveel kleine planeten te ontdekken,” vervolgt Livington. “Zestien planeten zijn ongeveer dezelfde grootte als onze aarde.” En één ervan is zelfs nog ietsje kleiner en qua omvang te vergelijken met Venus. Dat laatste is best bijzonder, zo vertelt Livington. De planeet ligt qua omvang heel dicht bij de limiet van wat Kepler tijdens zijn K2-missie kan detecteren.

K2-missie
De waarnemingen konden worden gedaan dankzij de K2-missie, het vervolg van de missie van de Kepler-telescoop. Kepler kwam in 2013 tijdelijk in de problemen en het was nog maar de vraag of hij zijn missie kon voltooien. Het falende tweede wiel gooide destijds roet in het eten. “Dit leidde tot de vervolgmissie van K2, waardoor we nu deze ontdekking van 44 exoplaneten konden doen,” vertelt Livington. “We hebben geluk dat Kepler zo goed is blijven functioneren.”

De Kepler-telescoop spoort planeten op door langdurig naar sterren te turen, in de hoop dat hun helderheid regelmatig afneemt. Dergelijke afnames in de helderheid van het sterrenlicht kan immers wijzen op de aanwezigheid van een planeet die zo af en toe voor de ster langs beweegt en een deel van het licht tegenhoudt. Echter kunnen andere verschijnselen ook soortgelijke signalen veroorzaken. En dus waren er gedetailleerde statische analyses nodig om de planetaire aard van de signalen te bevestigen. De onderzoekers gebruikten onder andere een speciaal type camera – de speckle-interferometer – om vals positieve resultaten uit te sluiten. En uiteindelijk kwam het grote woord eruit. De onderzoekers konden ook de precieze afmetingen en de temperatuur bepalen. De aandacht gaat vooral uit naar 27 planeten, die het onderwerp zullen zijn in toekomstig onderzoek.