Onderzoekers denken dat een gigantisch zeemonster dat veel wegheeft van een octopus ooit over de zeeën heerste en zelfs op 14 meter lange roofdieren joeg.

Onderzoeker Mark McMenamin bestudeerde fossiele resten van negen ichthyosauriërs. Ze leefden in het Trias en waren zo’n veertien meter lang. Het waren toppredatoren die over de zeeën heersten. Tenminste: dat dachten wetenschappers. Maar volgens McMenamin moesten de enorme dieren nog iemand boven zich dulden.

Ondiep
De negen ichthyosauriërs zijn heel bijzonder. Ze bevinden zich op een plaats waar het water ooit heel ondiep was. Ze zijn hier alle negen gestorven. Een raar verhaal. Wetenschappers bedachten dat het ondiepe water de dieren fataal moest zijn geworden. En daarmee leek het vraagstuk opgelost. Maar McMenamin boog zich nog eens over de restanten van de ichthyosauriërs en hij ontdekte iets bijzonders. “Het werd duidelijk dat er hier iets vreemds aan de hand was,” stelt hij. De ichthyosauriërs waren namelijk niet allemaal tegelijkertijd gestorven: sommigen lagen er al langer dan anderen. Ook leek het erop dat de botten met opzet in een andere volgorde waren gelegd. En toen ging er een belletje rinkelen. Want ook anno 2011 zijn er nog dieren die op intelligente wijze met botten omgaan. “Moderne octopussen doen dat,” stelt McMenamin.

Octopus doodt haai

Een octopus ongevaarlijk? Echt niet, zo ontdekten ook de medewerkers van een aquarium in Seattle enkele jaren geleden. Ze troffen regelmatig dode haaien in het aquarium aan en konden maar niet begrijpen hoe de dieren om het leven waren gekomen. Om het raadsel op te lossen, zetten ze een camera neer. Die legde op een nacht vast hoe een octopus een haai doodde (zie het filmpje hieronder).

Octopus
En zo ontstaat een nieuwe theorie. Maar de octopus die in het Trias met deze giganten afrekende, moet zelf ook enorm zijn geweest en deed misschien zelfs denken aan de mythische kraken (zie de afbeelding hierboven). “Ik denk dat deze dingen (de ichthyosauriërs, red.) gevangen werden door de kraken, meegenomen werden en door de kraken uit elkaar werden gehaald.” De botten van de ichthyosauriërs zijn vervolgens zorgvuldig in een patroon gelegd. De wervels van de dieren liggen in dubbele lijnen en lijken het patroon van de zuignappen op de armen van inktvissen te volgen. Volgens McMenamin moet de kraken enorm intelligent zijn geweest.

De wervels van de ichthyosauriërs zijn in een bijzonder patroon gelegd dat doet denken aan de armen van een octopus. Een soort zelfportret? Foto: Mark McMenamin

Breken
Maar kon zo’n enorme kraken echt een veertien meter lang roofdier doden? McMenamin denkt van wel. De vele gebroken ribben van de ichthyosauriërs en hun omgedraaide nekken wijzen daarop. “Het dier (de kraken, red.) verdronk ze of brak hun nekken.”

Of we ooit met zekerheid zullen weten of de kraken heeft bestaan? Waarschijnlijk niet. Octopussen hebben een zacht lichaam dat niet gemakkelijk fossiliseert. En dus blijft het bij indirect bewijs. Maar dat is volgens McMenamin al overtuigend genoeg.