In de tombe werd meer dan 3800 jaar geleden een schip geplaatst en de muren van de tombe zijn versierd met zeker 120 afbeeldingen van schepen.

Het gebouw bevindt zich zo’n 65 meter ten oosten van de voorzijde van de tombe van farao Senoeseret III, zo schrijven onderzoekers in het blad International Journal of Nautical Archaeology. Het gebouw werd reeds aan het begin van de vorige eeuw (1901/1902) ontdekt. Archeologen dachten dat het een graftombe was en wilden deze graag verder verkennen. Maar toen het dak van de tombe instortte, werd het onderzoek afgeblazen.

Nieuwe opgravingen
Inmiddels zijn we meer dan honderd jaar verder en besloten wetenschappers opnieuw een poging te wagen. En met succes. Maar tijdens hun opgravingen deden ze een opmerkelijke ontdekking. Dit gebouw was geen tombe met daarin de resten van een belangrijk persoon, maar een tombe met daarin een..schip.

Een doorsnede van de tombe. Afbeelding: Wegner, J. (2016), A Royal Boat Burial and Watercraft Tableau of Egypt's 12th Dynasty (c.1850 BCE) at South Abydos. International Journal of Nautical Archaeology. doi:10.1111/1095-9270.12203.

Een doorsnede van de tombe. Afbeelding: Wegner, J. (2016), A Royal Boat Burial and Watercraft Tableau of Egypt’s 12th Dynasty (c.1850 BCE) at South Abydos. International Journal of Nautical Archaeology. doi:10.1111/1095-9270.12203.

Het gebouw
Het gebouw – waarin dus duizenden jaren geleden een schip werd geplaatst – is zo’n 20,6 meter lang en meer dan 4 meter breed. Op ongeveer 1,6 meter hoge muren rust een gewelf (dat aan het begin van de 20e eeuw dus gedeeltelijk is ingestort). Volgens de archeologen moeten we de tijd en moeite die in de bouw van deze tombe is gestopt en de expertise die bij het bouwen van zo’n gewelf kwam kijken, niet onderschatten.

Hier kijk je in de tombe. De tekeningen op de wanden zijn goed zichtbaar. Afbeelding: Wegner, J. (2016), A Royal Boat Burial and Watercraft Tableau of Egypt's 12th Dynasty (c.1850 BCE) at South Abydos. International Journal of Nautical Archaeology. doi:10.1111/1095-9270.12203.

Hier kijk je in de tombe. De tekeningen op de wanden zijn goed zichtbaar. Afbeelding: Wegner, J. (2016), A Royal Boat Burial and Watercraft Tableau of Egypt’s 12th Dynasty (c.1850 BCE) at South Abydos. International Journal of Nautical Archaeology. doi:10.1111/1095-9270.12203.

De tekeningen
Van de boot die in het gebouw lag, is weinig meer over: slechts enkele planken. Maar op de wanden van de tombe waarin de boot lag opgesloten, hebben de onderzoekers een wel heel opmerkelijke ontdekking gedaan. Op de wanden zijn meer dan 120 schepen getekend. De grootte van de tekeningen loopt sterk uiteen. Sommige schepen zijn slechts 10 centimeter groot. Anderen bijna een meter. De onderzoekers vermoeden dat verschillende kunstenaars aan de tekeningen hebben gewerkt. En lang niet alle kunstenaars waren even getalenteerd. Sommigen werkten hun tekening van een schip tot in detail uit, terwijl anderen zich er met een paar strepen van af maakten. Tussen de boten zijn bloemmotieven, vee en gazelles getekend.

Links enkele restanten van de boot. Rechts de tekeningen op de wanden van de tombe. Afbeelding: Wegner, J. (2016), A Royal Boat Burial and Watercraft Tableau of Egypt's 12th Dynasty (c.1850 BCE) at South Abydos. International Journal of Nautical Archaeology. doi:10.1111/1095-9270.12203.

Links enkele restanten van de boot. Rechts de tekeningen op de wanden van de tombe. Afbeelding: Wegner, J. (2016), A Royal Boat Burial and Watercraft Tableau of Egypt’s 12th Dynasty (c.1850 BCE) at South Abydos. International Journal of Nautical Archaeology. doi:10.1111/1095-9270.12203.

Senoeseret III
Grote vraag is natuurlijk: voor wie werd deze indrukwekkende tombe met boot vervaardigd? Vooralsnog lijkt het te horen bij het graf van Senoeseret III. De archeologen komen tot die conclusie omdat de tombe vrij dicht bij de tombe van deze farao ligt. Bovendien zijn de stenen die voor de bouw van de tombe met daarin de boot zijn gebruikt vrijwel identiek aan de stenen die voor de bouw van de tombe van Senoeseret III zijn gebruikt.

Net buiten de tombe troffen de onderzoekers meer dan 140 kruiken aan. De kruiken lagen op hun kop (dus met de hals naar beneden) in rijen tegen elkaar aan. Een aantal van de vazen lijken gevuld te zijn geweest. Mogelijk bevatten ze een vloeistof die - doordat ze op hun kop in het zand werden geplaatst - richting de ingang van de afgesloten tombe stroomde. Afbeelding: Wegner, J. (2016), A Royal Boat Burial and Watercraft Tableau of Egypt's 12th Dynasty (c.1850 BCE) at South Abydos. International Journal of Nautical Archaeology. doi:10.1111/1095-9270.12203.

Net buiten de tombe troffen de onderzoekers meer dan 140 kruiken aan. De kruiken lagen op hun kop (dus met de hals naar beneden) in rijen tegen elkaar aan. Een aantal van de vazen lijken gevuld te zijn geweest. Mogelijk bevatten ze een vloeistof die – doordat ze op hun kop in het zand werden geplaatst – richting de ingang van de afgesloten tombe stroomde. Afbeelding: Wegner, J. (2016), A Royal Boat Burial and Watercraft Tableau of Egypt’s 12th Dynasty (c.1850 BCE) at South Abydos. International Journal of Nautical Archaeology. doi:10.1111/1095-9270.12203.

Eerdere vondsten
Het is niet voor het eerst dat tombes met daarin (resten van) boten worden aangetroffen in Egypte. Eerder werd bijvoorbeeld al een boot opgegraven nabij de piramide van Giza. Deze boot zou rond 2550 voor Christus zijn begraven. De functie van de boten is onduidelijk. Mogelijk gebruikten de farao’s de begraven boten tijdens hun leven. Mogelijk werden ze speciaal gemaakt voor gebruik in het hiernamaals en aan een dode farao meegegeven. Met de vondst van deze boot lijkt bewezen dat het gebruik om een boot mee te geven aan een overleden farao ook rond 1850 voor Christus nog in zwang was.

Tekeningen op de noordelijke wand van de tombe. Afbeelding:

Tekeningen op de noordelijke wand van de tombe. Afbeelding: Wegner, J. (2016), A Royal Boat Burial and Watercraft Tableau of Egypt’s 12th Dynasty (c.1850 BCE) at South Abydos. International Journal of Nautical Archaeology. doi:10.1111/1095-9270.12203.

De onderzoekers sluiten niet uit dat nabij de tombe van Senoeseret III nog meer boten begraven liggen. Ze hopen in de nabije toekomst meer opgravingen nabij de tombe te doen. En wie weet wat ze dan nog gaan vinden…