Een nieuw onderzoek suggereert voorzichtig dat de eerste vereisten voor een proces dat kan leiden tot het ontstaan van leven aanwezig zijn op Titan.

Op de grootste maan van Saturnus – Titan – zijn meren, rivieren en zeeën te vinden. Daarnaast heeft de maan een dikke atmosfeer. Zo op het eerste gezicht lijkt de maan dan ook aardig wat weg te hebben van de aarde. Maar als je wat beter kijkt, zijn de verschillen enorm. Zo zijn de meren, zeeën en rivieren op Titan gevuld met vloeibaar methaan en ethaan en bestaat de dikke atmosfeer voor een deel uit stikstof en methaan. Vloeibaar water ontbreekt en de temperaturen zijn laag.

Elementen
Niet direct een plek waar je leven zoals wij dat kennen, zou verwachten. Maar nieuw onderzoek suggereert voorzichtig dat op de maan chemische processen spelen die kunnen resulteren in het ontstaan van stofjes die van waarde kunnen zijn in het proces dat uiteindelijk kan leiden tot het ontstaan van leven.

Hier zie je Cassini: een ruimtesonde die ons veel over Saturnus en zijn manen heeft weten te vertellen. Ook waardevol was de input van Huygens: een sonde die op Titan landde. Afbeelding: NASA / JPL.

Hier zie je Cassini: een ruimtesonde die ons veel over Saturnus en zijn manen heeft weten te vertellen. Ook waardevol was de input van Huygens: een sonde die op Titan landde. Afbeelding: NASA / JPL.

Waterstofcyanide
Wanneer zonlicht de giftige atmosfeer van de maan raakt, ontstaat een reactie waaruit waterstofcyanide voorkomt. En dat kan een zogenoemde ‘prebiotische chemische stof’ zijn. Oftewel een stof die van cruciaal belang kan zijn in processen die leiden tot het ontstaan van leven. Waterstofcyanide is een organische chemische stof die met zichzelf, maar ook met andere moleculen kan reageren. Daarbij ontstaan lange verbindingen – polymeren. Eén van die polymeren is polyimine: een flexibele chemische stof die ook onder zeer koude omstandigheden mobiel is, zonne-energie kan absorberen en uit kan groeien tot een katalysator voor leven. “Polyimine kan verschillende structuren hebben en opmerkelijke dingen bereiken bij lage temperaturen en zeker onder de omstandigheden op Titan,” stelt onderzoeker Martin Rahm.

De onderzoekers beweren zeker niet dat er leven is op Titan. In feite draait hun studie om de vraag of prebiotische chemische stoffen ook onder niet-aardse omstandigheden kunnen ontstaan. “We zijn gewend aan de omstandigheden hier op aarde,” stelt Rahm, die ervoor pleit om ‘outside the box’ te denken. “We moeten dit verder onderzoeken om te begrijpen hoe de chemie door de tijd heen evolueert. We zien dit (onderzoek, red.) als een voorbereiding op verdere verkenning. Als toekomstige observaties echt aantonen dat er prebiotische chemie op een plek als Titan is, is dat een enorme doorbraak. Dit onderzoek wijst erop dat de eerste vereisten voor processen die leiden tot een andere vorm van leven op Titan aanwezig kunnen zijn, maar dat is nog maar de eerste stap.”