ASTRONOMIE  Op aarde zien wij stof als iets vervelends. Stof zorgt ervoor dat we moeten niesen en dat we minimaal één keer per week ons huis moeten schoonmaken. Toch is stof in de ruimte een goed iets. Zonder kosmisch stof ontstaan er geen sterrenstelsels en worden er geen sterren geboren.

De Hubble telescoop heeft een prachtige foto gemaakt van de noordwestelijke regio van de grote Irisnevel. De nabije ster HD 200775 verlicht het kosmische stof, waardoor een apart sfeerbeeld ontstaat. De stofdeeltjes in de Irisnevel zijn tien tot honderd keer kleiner dan aardse stofdeeltjes. Genoeg van deze stofdeeltjes en het is – indien de omstandigheden ideaal zijn – mogelijk om een ster te vormen.

NGC 7023 is een reflectienevel, wat betekent dat het wordt verlicht door nabije sterren. De nevel gloeit zelf niet, zoals emessienevels. Reflectienevels zijn vaak blauw, door de manier waarop het licht valt. Toch zijn delen van de Irisnevel opvallend rood.

Onderzoekers die het object onderzoeken zijn vooral benieuwd naar het gebied links en het gebied net iets boven het centrum. Daar zijn stoffilamenten roder dan verwacht. Waarschijnlijk is koolwaterstof de oorzaak van de rode tint. Deze foto maakt deel uit van de analyse van het onderzoek, maar in laboratoria op aarde wordt nog verder onderzoek gedaan naar deze nevel.

De foto is een compositie van vier foto’s. Voor iedere foto is een ander filter gebruikt, namelijk het blauwe, groene, bijnainfrarode en H-alpha filter. Het beeld heeft een breedte van 3,3 arcminuten. Het noorden is beneden, het oosten is rechts.

NGC 7023 is in 1794 ontdekt door William Herschel. De nevel bevindt zich in het sterrenbeeld Cepheus op een afstand van 1.400 lichtjaar bij de aarde vandaan. De nevel heeft een doorsnee van zes lichtjaar.