In 2010 was het wereldnieuws: wetenschappers hadden een man met behulp van stamceltransplantatie van HIV genezen. Maar nu, bijna twee jaar later, wordt die claim in twijfel getrokken.

Een Duitse patiënt met HIV kreeg enkele jaren geleden te horen dat hij een vorm van leukemie had die zijn immuunsysteem uitschakelde. Om deze vorm van leukemie te bestrijden, onderging hij chemotherapie, waarna een stamceltransplantatie volgde. Om afstoting van die ‘vreemde’ stamcellen tegen te gaan, slikte de man medicijnen. Zijn medicijnen tegen HIV slikte hij niet meer.

Geen HIV meer
38 maanden na de stamceltransplantatie moesten de onderzoekers concluderen dat zich in het lichaam van de man geen enkele met HIV geïnfecteerde cel meer bevond. Hoe kon dat? De man had stamcellen gekregen die immuun waren voor de HIV-infectie. Deze stamcellen hadden zich vermenigvuldigd en de cellen die wel besmet konden raken met HIV vervangen. Heel voorzichtig werd geconcludeerd dat deze man genezen was van HIV en dokters en patiënten wereldwijd kregen weer hoop: zou HIV dan op korte termijn toch uit te roeien zijn?

Voorzichtig
Nu, bijna twee jaar later, trekken onderzoekers die voorzichtige conclusie in twijfel. Tijdens de International Workshop on HIV & Hepatitis Virus Drug Resistance and Curative Strategies nam onderzoeker Steven Yukl het woord. En hij concludeert dat onmogelijk vast te stellen is of de HIV helemaal uit het lichaam van de patiënt is verdwenen. Yukl en zijn collega’s vonden in de bloedcellen van de patiënt namelijk hele kleine sporen van het HIV-virus terug. Opvallend genoeg zijn de sporen anders dan het HIV-virus dat de patiënt eerder had. In theorie zijn er twee mogelijkheden: of de patiënt heeft nog steeds HIV en is dus nooit genezen. Of de patiënt is opnieuw met HIV geïnfecteerd. Eén ding staat in ieder geval wel vast: het is lastig om te concluderen dat de patiënt echt HIV-vrij is. “We concluderen niet dat het HIV-virus er nog steeds is of dat hij nooit genezen is,” zo vertelt Yukl aan Science Magazine. De onderzoekers wilden mensen enkel aan het denken zetten: hoe definiëren we ‘genezing’ en weten we wel zeker dat er sprake is van genezing?

Het onderzoek naar de Duitse patiënt gaat door. Onderzoekers hopen onder meer te achterhalen of de patiënt andere mensen kan besmetten.