slapen

Experimenten met knaagdieren suggereren dat het brein beter in staat is om afvalstoffen af te voeren wanneer de dieren op hun zij slapen.

Ook in ons brein wordt afval geproduceerd. Denk bijvoorbeeld aan eiwitten zoals de bèta-amyloïden die – wanneer ze zich opstapelen – kunnen leiden tot Alzheimer. In een gezond brein worden die afvalstoffen netjes afgevoerd. Het systeem dat verantwoordelijk is voor de afvoer van die afvalstoffen – de vuilniswagen van het brein – werkt het meest efficiënt wanneer we slapen. Onderzoekers hebben nu ontdekt dat de positie waarin we slapen echter ook van invloed is op de efficiëntie van dit systeem.

Experimenten
Experimenten met knaagdieren tonen aan dat het brein van dieren efficiënter wordt schoongemaakt wanneer zij op hun zij slapen. “Het is interessant dat de meeste mensen en dieren – ook in het wild – van nature op hun zij slapen en het lijkt erop dat we die slaappositie innemen om ons brein op zeer efficiënte wijze te ontdoen van de afvalstoffen die na de stofwisseling overblijven en zich opstapelen wanneer we wakker zijn,” vertelt onderzoeker Maiken Nedergaard.

WIST JE DAT…
…we niet allemaal even vaak in kleur dromen?

Alzheimer en Parkinson
Uit eerdere onderzoeken is al gebleken dat het opruimen van deze afvalstoffen van cruciaal belang is. Wanneer de afvalstoffen niet goed worden opgeruimd en zich opstapelen, kan dat leiden tot Alzheimer, Parkinson en andere neurologische aandoeningen. Het is echter nog te vroeg om te concluderen dat je de kans op deze aandoeningen kunt verkleinen door op je zijde te slapen. Eerst zal moeten blijken dat de resultaten die wetenschappers tijdens experimenten met knaagdieren hebben gezien ook gelden voor mensen.

Lang vonden wetenschappers slapen niet zo heel interessant. Maar steeds meer onderzoeken tonen aan dat slapen een belangrijke biologische functie heeft. Ook deze studie onderstreept dat maar weer eens. “Wanneer we slapen wordt het afval dat zich opstapelt wanneer we wakker zijn, opgeruimd. Veel soorten dementie worden in verband gebracht met slaapstoornissen, waaronder moeite om in slaap te vallen. Het wordt steeds vaker erkend dat deze slaapstoornissen het geheugenverlies bespoedigen. Onze resultaten bieden meer inzicht in dit onderwerp door aan te tonen dat ook de positie waarin je slaapt van belang is.”