Wetenschappers hebben een piepkleine ster gevonden, die ongeveer even groot is als Saturnus. Het is de kleinste ster ooit gevonden.

Waarschijnlijk gaan we ook geen sterren vinden die kleiner zijn dan EBLM J0555-57Ab. De ster is namelijk net zwaar genoeg om waterstof in de kern om te zetten in helium. Dit noemen wij kernfusie. Zou de ster hier niet in slagen, dan was het object hoogstwaarschijnlijk een bruine dwerg geworden.

Het sterretje is zeshonderd lichtjaar van de aarde verwijderd. Het maakt onderdeel uit van een binair systeem. De tweede ster is veel groter. Wetenschappers hebben het kleine sterretje gevonden toen hij voor de grote ster – EBLM J0555-57A – schoof. Er trad een rood- en blauwverschuiving op in het spectrum van de ster, waaruit het bestaan van de kleinere ster afgeleid kon worden. De Doppler-techniek wordt normaal gesproken gebruikt om exoplaneten te vinden.

Zou de zon hol zijn, dan passen er ongeveer 1.600 sterren als EBLM J0555-57Ab in

“Dit laat zien hoe klein sterren kunnen zijn”, vertelt onderzoeker Alexander von Boetticher van Cambridge. De ster heeft een middellijn van nog geen 120.000 kilometer. Dit betekent dat Jupiter – met een middellijn van 140.000 kilometer – veel groter is. De zon heeft zelfs een middellijn van 1,4 miljoen kilometer. Als de zon hol was, dan passen er ongeveer 1.600 sterren als EBLM J0555-57Ab in.

TRAPPIST-1
De meeste rode dwergsterren zijn een tikkeltje groter dan Jupiter. Denk bijvoorbeeld aan de inmiddels beroemde rode dwergster TRAPPIST-1. Dit is een interessant systeem dat bestaat uit een moederster en zeven planeten die qua grootte vergelijkbaar zijn met de aarde. Zeker drie van deze planeten bevinden zich in de leefbare zone (en kunnen in theorie dus vloeibaar water herbergen).

De pas ontdekte ster naast Saturnus, Jupiter en TRAPPIST-1.

De perfecte plek om te wonen
De nieuwe ster EBLM J0555-57Ab is ongeveer even zwaar als TRAPPIST-1, maar is wel aanzienlijk kleiner. “Kleine sterren vormen de perfecte thuishaven voor aardachtige planeten”, vertelt onderzoeker Amaury Triaud van Cambridge. Een kleine dwergster kan wel een biljoen jaar blijven branden, terwijl een zonachtige ster in tien miljard jaar door zijn voorraad waterstof heen is. Intelligent leven krijgt op een planeet bij een rode dwerg dus meer tijd om te ontwikkelen. “Maar voordat we planeten kunnen bestuderen, is het van groot belang dat we alles weten over hun sterren.”

Koeler dan sommige planeten
Het is fascinerend dat de piepkleine ster een koeler oppervlak heeft dan sommige exoplaneten, die om veel grotere sterren draaien.

“Dankzij nieuwe instrumenten kunnen we kleine sterren vinden die rondom grotere sterren draaien”, vertelt Von Boetticher. “Het klinkt misschien gek, maar het is soms lastiger om een ster te vinden dan om een planeet op te sporen.”