Al decennialang zoeken we – zonder resultaat – naar buitenaards leven dat net zo functioneert als wij doen. Hoogste tijd om de zoektocht uit te breiden: naar aliens die werkelijk anders zijn.

Op dit moment is ons slechts één planeet met daarop leven bekend: de aarde. En wij mensen zijn sterk geneigd om te denken dat buitenaards leven lijkt op het enige leven dat we kennen. En dus zoeken we naar planeten die ongeveer net zo groot zijn als de onze. Naar planeten die vloeibaar water kunnen herbergen. En naar sporen van leven zoals wij dat kennen (bepaalde chemische elementen in de atmosfeer bijvoorbeeld). En naar sporen van buitenaardse technologie die vergelijkbaar is met de onze (radiogolven bijvoorbeeld). Die aanpak hanteren we al decennialang. Zonder resultaat.

Zijn we alleen?
En dat roept interessante vragen op. Zijn we dan helemaal alleen? Is er werkelijk maar één planeet in het hele universum waarop leven is ontstaan? Of: is er wel leven, maar steekt dat anders in elkaar dan het leven op aarde en kunnen we het daarom niet vinden? In een nieuw paper stelt onderzoeker Nathalie Cabrol, directeur van het Carl Sagan Center for Research van het SETI Institute dat we dat laatste niet uit kunnen sluiten. En dat we onze zoektocht dus eigenlijk uit moeten breiden.

Geocentrisch perspectief
“Om ET te vinden, moeten we openstaan en verder kijken dan ons diepgewortelde geocentrische perspectief,” zo stelt Cabrol. “Onze onderzoeksmethoden uitbreiden en nieuwe gereedschappen inzetten. Nog niet eerder hadden we in zoveel verschillende takken van wetenschap zoveel informatie over de risico’s en kansen in de ontwikkeling van buitenaardse intelligentie tot onze beschikking. Deze gegevens vertellen ons dat elke wereld een uniek planetair experiment is. Geavanceerd intelligent leven komt waarschijnlijk volop voor in het universum, maar verschilt – gebaseerd op wat we nu weten over de co-evolutie van leven en omgeving – sterk van ons.”

WIST JE DAT…

Heel anders
Cabrol benadrukt dus eigenlijk dat het leven op aarde geëvolueerd is in reactie op de omstandigheden op aarde. Als de omstandigheden op een andere planeet of maan heel anders zijn dan op aarde, kan het leven daar ook wel eens heel anders zijn. Het is wellicht opgebouwd uit andere scheikundige elementen, heeft andere basisbehoeften en andere technologieën. Kortom: het lijkt in niets op het leven zoals wij dat kennen.

Virtueel instituut
Maar hoe kunnen we die levensvormen opsporen? Cabrol pleit voor de oprichting van een SETI Virtual Institute. Dit instituut moet alle kennis die vandaag de dag over de evolutie van leven bezitten, bundelen en op basis daarvan speculeren wie, wat en waar ET kan zijn. Op basis daarvan kunnen dan nieuwe methoden worden ontwikkeld om deze aliens op te sporen.

We moeten dus niet langer uitsluitend op zoek gaan naar een afspiegeling van onszelf, maar tevens naar werkelijk andere aliens. Dat betekent dat bestaande detectiemethoden – die dus wel gericht zijn op de zoektocht naar leven zoals wij dat kennen – niet komen te vervallen. Deze zullen – naast de nog te ontwikkelen nieuwe methoden – worden ingezet.