Wetenschappers kunnen de klok letterlijk terugdraaien. Ze hebben een manier gevonden om spiercellen van muizen te verjongen.

De onderzoekers gebruikten dezelfde methode als die zij inzetten om muizen met een zeldzame ziekte te behandelen. Deze behandelmethode verlengt de levensduur van deze zieke muizen met dertig procent. Wanneer gezonde muizen behandeld worden, lijken de cellen te verjongen Ze helen sneller dan normale cellen.

Cellen van oude muizen die lijden aan een speciale ziekte (links) zien er na de behandeling weer jonger uit (rechts).

Geen eenrichtingsstraat
“Ons onderzoek laat zien dat het verouderingsproces niet altijd dezelfde richting op gaat”, zegt onderzoeker Juan Carlos Izpisua Belmonte van het Salk Instituut. Het paper naar aanleiding van het onderzoek staat deze maand in het wetenschappelijke vakblad Cell. “Natuurlijk zijn muizen geen mensen. We weten dat het veel complexer is om een persoon te verjongen. Maar wat ons onderzoek wel laat zien is dat het verouderingsproces een dynamisch en rekbaar proces is. Het is vatbaarder voor therapeutische ingrepen dan we voorheen dachten.”

Yamanaka-factoren
Het is al langer bekend dat wanneer vier genen ingeschakeld worden (de zogenoemde Yamanaka-factoren) in menselijke cellen, dat deze cellen geherprogrammeerd worden en zich gaan gedragen als embryonale stamcellen. Vanuit daar kunnen ze veranderen in ieder celtype. Helaas is er een schaduwzijde. Wanneer deze methode wordt ingezet bij levende dieren, dan krijgen zij kanker.

Maar nu blijkt er een alternatief te zijn, namelijk de vier Yamanaka-genen kort activeren. De onderzoekers behandelden muizen met het antibioticum doxycycline. Wanneer de cellen doxycycline traceren, springen de genen aan. Is er geen doxycycline meer aanwezig, dan werken de genen niet meer.

Het kortstondig activeren van de vier genen lijkt alleen maar positieve gevolgen te hebben. De muizen zagen er na de behandeling jonger uit: zowel van binnen als van buiten.

En wij dan?
Ooit is het wellicht mogelijk om hetzelfde experiment bij mensen uit te voeren, maar dit kan nog wel vele jaren duren. Mogelijk leidt het in de verre toekomst tot een speciale behandelmethode. Dan brengen we wellicht met z’n allen één keer per jaar een bezoek aan een verjongingskliniek om wat maandjes of jaartjes weg te schaven. Het klinkt nu als toekomstmuziek, maar dankzij het nieuwe onderzoek ook weer dichterbij dan ooit.