Verkeersongelukken, luchtweginfecties en zelfmoord zijn de belangrijkste doodsoorzaken onder tieners.

Dat blijkt uit een nieuw rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie. Het rapport meldt dat jaarlijks zo’n 1,2 miljoen tieners om het leven komen. Dat betekent dat er dagelijks 3000 jongeren tussen de 10 en 19 jaar sterven. De meesten (zo’n 66 procent) leven in laag- en middeninkomenlanden in Afrika en Zuidoost-Azië. Belangrijkste doodsoorzaken zijn verkeersongelukken (kosten meer dan 115.000 tieners op jaarbasis het leven), luchtweginfecties (meer dan 72.600 doden op jaarbasis) en zelfmoord (meer dan 67.000 doden).

Inzoomen
In het rapport wordt ook verder ingezoomd op de cijfers en bijvoorbeeld gekeken naar de verschillen tussen jongens en meisjes. Ook wordt er onderscheid gemaakt tussen kinderen van 10 tot en met 14 en 15 tot en met 19 jaar. Zo ontstaat een wat genuanceerder beeld van de doodsoorzaken (en dus ook de problemen waar tieners mee te maken hebben).

Meisjes versus jongens
Zo zien we bijvoorbeeld dat verkeersongelukken doodsoorzaak nummer één is onder jongens en met name onder 15- tot en met 19-jarigen veel slachtoffers eist. Heel anders is het bij de meiden. De belangrijkste doodsoorzaak onder meisjes tussen de 10 en 14 jaar zijn infecties in de onderste luchtwegen (bijvoorbeeld longontsteking). Deze infecties worden vaak veroorzaakt doordat zij in huis eten bereiden waardoor de lucht waarin zij leven zeer vervuild raakt. Zwangerschapscomplicaties – zoals bloedingen of onveilig uitgevoerde abortussen – zijn de belangrijkste doodsoorzaak onder meisjes tussen de 15 en 19 jaar. De op één na belangrijkste doodsoorzaak onder meisjes uit deze leeftijdsgroep is zelfmoord.

Regio’s
Er zijn niet alleen grote verschillen tussen jongens en meisjes. Ook zijn er grote verschillen tussen regio’s. Zo zijn in laag- en middeninkomenlanden in Afrika ziekten als HIV/AIDS, diarree en infecties aan de onderste luchtwegen belangrijkere doodsoorzaken onder tieners dan verkeersongelukken. En zien we in Europa en Zuidoost-Azië bijvoorbeeld weer dat veel tienermeiden door zelfmoord om het leven komen.

De Wereldgezondheidsorganisatie luidt aan de hand van het rapport de noodklok. Want veel van deze sterftegevallen zijn te voorkomen. Door een betere gezondheidszorg, meer oog voor mentale problemen, een betere seksuele opvoeding of het simpelweg verplichten van autogordels. Maar ook door het verminderen van luchtvervuiling binnenshuis (bijvoorbeeld door op schonere brandstoffen te koken), een verbeterde toegang tot schoon water en het beperken van toegang tot en misbruik van vuurwapens. “Adolescenten zijn al decennialang niet terug te vinden in nationale gezondheidsplannen,” stelt Flavia Bustreo, namens de WHO. En dat moet veranderen, vindt de Wereldgezondheidsorganisatie. Daarom zijn in het rapport een aantal interventies opgenomen: acties die overheden wereldwijd kunnen nemen om het aantal sterftegevallen onder tieners terug te dringen.