Januari 2016 blijft de warmste januari ooit gemeten, op de voet gevolgd door januari 2007 en – op plek drie – de afgelopen maand.

Dat heeft NASA’s Goddard Institute for Space Studies (GISS) bekend gemaakt. De gemiddelde temperatuur in de afgelopen januari-maand lag 0,92 graden Celsius hoger dan de gemiddelde temperatuur die in de januari-maanden van 1951-1980 gemeten werd.

Wanneer we spreken over de warmste maanden ‘ooit gemeten’, betekent dat, dat de betreffende maand sinds 1880 nog nooit zo warm is geweest. Pas vanaf 1880 werden er namelijk wereldwijd voldoende metingen uitgevoerd om conclusies te kunnen trekken over de gemiddelde wereldwijde temperatuur.

2016 blijft recordhouder
De januari van 2017 kan met zijn temperaturen echter niet tippen aan de recordbrekende temperaturen die in dezelfde maand van 2016 werden gemeten. De gemiddelde temperatuur lag in januari 2017 0,2 graden Celsius lager dan in de warmste januari ooit gemeten (januari 2016). Ook de gemiddelde temperatuur in januari 2007 viel – weliswaar nipt – hoger uit dan in dezelfde maand van 2017 (in januari 2007 lag de gemiddelde temperatuur 0,96 graden Celsius hoger dan de gemiddelde temperatuur in de januari-maanden van 1951-1980).

De temperatuurafwijkingen per jaar ten opzichte van de gemiddelde temperatuur die in dezelfde maand in de jaren tussen 1980 en 2015 gemeten werd.

Metingen
De nieuwe cijfers zijn gebaseerd op de metingen van 6300 weerstations wereldwijd. Ook aan boord van schepen en met behulp van instrumenten op boeien zijn gegevens verzameld.

Dit kaartje laat zien in hoeverre de temperaturen in verschillende gebieden afwijken ten opzichte van de basislijn (de gemiddelde temperatuur die tussen 1951-1980 werd gemeten). Met name Noord-Amerika en Siberië waren veel warmer, net als een groot deel van Azië. Delen van Antarctica zijn grijsgekleurd, omdat daar nog geen gegevens van binnen zijn.

Recordbrekend jaar
Het nieuws dat januari in de top drie warmste januari-maanden ooit gemeten staat, komt krap een maand nadat bekend werd dat het jaar 2016 het warmste jaar ooit gemeten was. De gemiddelde wereldwijde temperatuur lag in 2016 0,99 graden Celsius hoger dan halverwege de twintigste eeuw. Naast de januari-maand van 2016 waren ook de maanden februari, maart, april, mei, juli, augustus, september, november en december recordbrekend warm. De hoge temperaturen worden in verband gebracht met klimaatverandering, maar ook natuurlijke fluctuaties spelen een rol. Zo was El Niño deels verantwoordelijk voor de extreem hoge temperaturen die aan het begin van 2016 werden genoteerd.

De hogere temperaturen die met name de laatste decennia gemeten worden, blijven niet zonder gevolgen. Zo hebben ze een verstrekkende impact op het zee-ijs. Een maand geleden stelden onderzoekers nog dat ze nog niet eerder zo weinig zee-ijs op de poolwateren hebben zien rusten. En eerder deze maand stelde het NSIDC vast dat de hoeveelheid zee-ijs wereldwijd recordbrekend klein blijft.