We hebben een heel vertekend beeld van gevaar.

Dat blijkt uit een heel aardige data-analyse die recent online is verschenen. De onderzoekers bogen zich eigenlijk over drie vragen: waaraan overlijden mensen, waaraan denken mensen te overlijden en er is een verschil tussen die twee? Om die vragen te kunnen beantwoorden, doken ze allereerst in een database van het Amerikaanse Center for Disease Control. Deze onthulde waar Amerikanen tussen 1999 en 2016 aan overleden. Vervolgens keken ze naar Google Trends: een programmaatje dat onthult welke zoektermen mensen tussen 2004 en 2016 in de beroemde zoekmachine gooiden. Daarbij werd vanzelfsprekend met name gekeken naar welke doodsoorzaken mensen zochten. Ook werden de databases van twee grote media – The Guardian en The New York Times – erop nageslagen, om een beeld te krijgen van de doodsoorzaken die het vaakst in de media genoemd werden.

Verschillen
Al met al bleken er nogal wat verschillen te zijn tussen potentiële doodsoorzaken waar mensen zich – afgaand op Google – zorgen over maken, de (potentiële) doodsoorzaken die media graag behandelen en de zaken die werkelijk levens kosten. Dit fraaie plaatje, gebaseerd op de data-analyse, laat dat mooi zien:

Oververtegenwoordigd
De kranten blijken terrorisme, kanker en moord het vaakst te noemen. Maar moord en terrorisme is statistisch gezien niet iets wat Amerikanen angst aan hoeft te jagen; de meeste Amerikanen sterven aan een hartziekte. Een andere onderschatte doodsoorzaak zijn nierziekten. Deze worden – afgaand op het aantal levens dat zij eisen – zo’n tien keer te weinig in de media genoemd. Overschatte doodsoorzaken zijn zelfmoord, longontsteking en griep. Terrorisme spant echter de kroon: die term is echt oververtegenwoordigd in de media, en wel met een factor 3900!

Eerdere studies
De resultaten zijn in lijn met eerdere studies naar dit onderwerp. Zo schreven onderzoekers naar aanleiding van een vergelijkbare studie die in 1979 verscheen: “Hoewel alle ziekten bijna 1000 keer zoveel levens eisen als moord, zijn er zo’n drie keer meer artikelen geschreven over moorden dan over ziektes. Bovendien zijn artikelen over moorden doorgaans twee keer zo lang als artikelen die melding maken van sterfte door ziekten of ongelukken.”

Hoewel het nieuwste onderzoek zich beperkt tot de VS, is er een grote kans dat ook wij ons – geleid door de media – over de verkeerde dingen zorgen maken. Dat is natuurlijk altijd zonde. Maar helemaal als we daardoor te weinig aandacht besteden aan gezondheidsrisico’s die we – bijvoorbeeld middels een verandering in leefstijl – kunnen verkleinen.