typen

Wat en de manier waarop je typt kan verraden welke emoties er momenteel door je heen gaan. Dat hebben onderzoekers ontdekt. In de toekomst kunnen computers door je typegedrag te bestuderen, wellicht achterhalen in wat voor bui je bent en zich daaraan aanpassen.

Als je teruggaat naar het moment waarop de eerste computer werd gepresenteerd, zul je al snel tot de conclusie komen dat computers in vrij korte tijd enorm veranderd zijn. Ze werden steeds compacter, krachtiger, sneller en gebruiksvriendelijker. Maar nog altijd is er in de interactie tussen een mens en computer geen ruimte voor emoties. Een computer kan niet detecteren dat je boos of heel blij bent en daar ook niet op inspringen.

Niet gemakkelijk
“Voor een computersysteem is het niet gemakkelijk om de emotie van een gebruiker te detecteren,” zo schrijven onderzoekers in het blad Behaviour & Information Technology. “De computer moet daarvoor veel verwerken en analyseren. En er moeten veel factoren in overweging worden genomen als je wilt inspringen op de emotionele staat van een persoon. Sommige fysiologische aspecten reflecteren emotionele veranderingen in het menselijk lichaam. Bijvoorbeeld een stijging of daling van de temperatuur, een gezichtsuitdrukking, de intonatie van de stem, een verandering in de hartslag, een verandering in de bloeddruk, een verandering in de ademhaling, enzovoort.” Ook veranderingen in gedrag komen voor. “Zoals abrupte lichaamsbewegingen, lachen, glimlachen, bewegen naar mensen of dingen, huilen, snikken, jezelf terugtrekken, etc.” Kortom: er komt nogal wat bij kijken als een computer de emoties van een mens wil detecteren. Toch hebben onderzoekers er al hard aan gewerkt. Zo zijn er systemen die aan de hand van een analyse van de gezichtsuitdrukkingen of gebaren van een mens kunnen achterhalen hoe deze zich voelt. “Hoewel deze aanpakken tot goede resultaten leiden, brengen ze ook problemen met zich mee. Bijna al deze methodes vragen om dure en moeilijk te gebruiken hardware die niet altijd beschikbaar is voor de eindgebruiker (…) Wij hebben goedkopere en betrouwbare methoden nodig om de emoties van de gebruiker te identificeren.”

Sprookje
En in hun paper komen de onderzoekers met zo’n methode – of beter gezegd een combinatie van twee methodes – op de proppen. Ze stellen voor dat het mogelijk is om aan de hand van het typegedrag en een analyse van de getypte teksten te achterhalen hoe mensen zich voelen. In hun studie namen ze tevens de proef op de som. Ze verzamelden 25 proefpersonen en lieten ze een stukje overtypen uit het sprookje ‘Alice’s Adventures in Wonderland‘. Terwijl de proefpersonen dat stukje typten, werd gekeken naar de tijd die een proefpersoon nam om een toets in te drukken en weer los te laten. Nadat de proefpersonen het stukje tekst hadden getypt, moesten ze aangeven hoe ze zich voelden. Ze konden daarbij kiezen uit verschillende emoties: blijdschap, angst, woede, verdriet, walging, schaamte, schuldig, neutraal of moe.

Tekstanalyse
Tijdens het tweede deel van de studie bestudeerden de onderzoekers teksten die de proefpersonen door de dag heen helemaal zelfstandig op hun eigen computer typten. Dat waren dus geen teksten die ze over moesten typen, maar teksten die ze zelf tijdens hun normale computergebruik formuleerden. Ook tijdens het typen van die teksten werd hun typegedrag geanalyseerd. Ook kregen de proefpersonen elke dertig minuten een pop-up te zien die ze vroeg hoe ze zich voelden.

Vervolgens bestudeerden de onderzoekers na afloop de teksten (ze zochten naar woordjes en zinnetjes die geassocieerd worden met de zeven verschillende emotionele toestanden) en het typegedrag van de proefpersonen. Ze bleken prima in staat te zijn om aan de hand van een analyse van de tekst en de aanslagen te achterhalen welke emotie er door de proefpersonen heen ging. In meer dan tachtig procent van de gevallen konden ze door naar de tekst en aanslagen te kijken vaststellen hoe proefpersonen zich voelden. Het onderzoek kan er wel eens toe leiden dat het gebruik van de computer niet alleen gemakkelijker, maar ook leuker wordt. “Als we een systeem kunnen bouwen dat intelligent genoeg is om de interactie met mensen aan te gaan en daarbij ook de emoties te betrekken, dat wil zeggen: een systeem dat de emoties van de gebruiker kan detecteren en zijn gedrag daarop aan kan passen, dan kan een machine effectiever en gebruiksvriendelijker worden.”