bonobo

Anderen die verdrietig of teleurgesteld zijn, troosten: voor ons mensen is dat heel normaal. En nu blijkt dat ook bonobo’s het doen. Jonge aapjes troosten elkaar door te knuffelen, elkaar te verzorgen en soms door seksueel gedrag te vertonen.

Die conclusie trekken wetenschappers nadat ze bonobo’s in een reservaat in Kongo observeerden. Ze waren er getuige van hoe jonge bonobo’s van drie tot zeven jaar oud andere bonobo’s troostten. Opvallend genoeg namen jonge bonobo’s die taak veel vaker op zich dan volwassen apen. Het wijst erop dat bonobo’s al op jonge leeftijd de emoties van anderen kunnen aanvoelen en dat daar dus geen geavanceerde denkprocessen voor nodig zijn die de apen pas op latere leeftijd ontwikkelen.

Conflict
De onderzoekers bestudeerden meer dan 350 conflicten tussen bonobo’s. Tijdens deze conflicten werd er soms gevochten. Andere keren bleef het bij bedreigingen of zat de ene bonobo een andere bonobo achterna. Na de conflicten kwamen jonge bonobo’s – die niet aan het gevecht hadden deelgenomen, maar zich wel in de buurt bevonden – en troostten één van de deelnemers aan het conflict. Dat deden ze door deze te knuffelen, de huid te verzorgen en soms door seks te hebben.

Troosten heeft zin
En dat troosten hielp, zo suggereren de onderzoekers in het blad PLoS ONE. De bonobo die getroost werd, krabde zichzelf daarna veel minder. Dat wijst erop dat het troostende gedrag van de andere bonobo een stukje stress had weggenomen.

Familie

Uit het onderzoek blijkt ook dat bonobo’s sterker geneigd zijn om bonobo’s waar ze zich verbonden mee weten (vrienden of familie) te troosten. Dat wijst erop dat empathie en gevoeligheid voor de emoties van anderen bijdraagt aan het troostende gedrag.

Wezen
Zoals gezegd bestudeerden de onderzoekers bonobo’s in een soort reservaat. De meeste bonobo’s die hier leven, zijn hier terecht gekomen nadat hun ouders door stropers of handelaars zijn gedood of meegenomen. Enkele bonobo’s in het reservaat behoren reeds tot de tweede generatie en worden dus wel door hun biologische moeders opgevoed. Uit het onderzoek blijkt dat bonobo’s die door hun eigen moeders worden opgevoed andere bonobo’s vaker troosten dan bonobo’s die wees zijn. Dat wijst erop dat wanneer een bonobo op jonge leeftijd aan een hoop stress wordt blootgesteld (bijvoorbeeld door het verlies van een ouder) het troostende gedrag zich niet goed kan ontwikkelen. Opgroeien met ouders stimuleert het gedrag mogelijk.

Uit eerder onderzoek is al gebleken dat mensenkinderen rond de leeftijd van twee jaar in staat zijn om anderen te troosten. Het wijst erop dat ze vanaf dat moment in staat zijn om in te voelen wat de ander voelt. Troostend gedrag is eerder niet alleen in mensen, maar ook onder chimpansees, honden, sommige soorten vogels en olifanten waargenomen.