hagedis

Wanneer de eieren van hagedissen slechts enkele minuten aan temperaturen van 43 graden Celsius of meer worden blootgesteld, gaan de jongen al dood.

Er is al veel onderzoek gedaan naar het lot van de hagedis in een steeds warmer wordende wereld. Maar in veel van die onderzoeken wordt gekeken hoe volwassen hagedissen op de hitte reageren. Een nieuwe studie kijkt nu naar wat de hitte met jonge hagedissen (hagedissen die nog in het ei zitten) doet. En hun resultaten zijn zorgwekkend: het ziet er veel slechter uit voor de hagedis dan gedacht.

Immobiel
Uit het onderzoek blijkt namelijk dat een temperatuur van 43 graden Celsius of meer jonge hagedissen die nog in het ei zitten al fataal wordt. Dat komt mede doordat de jonge hagedissen – in tegenstelling tot volwassen exemplaren – immobiel zijn. Ze zijn als de temperatuur stijgt niet in staat om verkoeling te zoeken. “Hagedissen plaatsen al hun eieren in één nest, dus één enkele hittegolf kan het einde zijn voor een hele groep eieren,” legt onderzoeker Ofir Levy uit.

Het nest
Vrouwelijke hagedissen graven in de lente en zomer een nestje waarin ze vervolgens hun eieren leggen. Zodra de vrouwtjes de eieren hebben gelegd, verlaten ze het nest, waarna de jonge hagedissen meer dan twee maanden nodig hebben om zich klaar te stomen voor een leven buiten het ei.

Klimaatmodel
Nadat de onderzoekers ontdekten dat jonge hagedissen kansloos zijn als de temperatuur in het nest boven de 43 graden Celsius uitkomt, pakten ze er een klimaatmodel bij. Ze ontdekten dat gebieden in de VS waarin dergelijk dodelijke temperaturen soms gemeten worden in de toekomst rap toenemen. Nu heeft nog zo’n 3 procent van de VS wel eens met die temperaturen te maken, maar dat wordt 48 procent, zo voorspellen de modellen. “Als moeders hun nesten niet dieper maken, verwachten we dat deze soorten in de gehele VS te maken krijgen met terugloop.” Overigens is het nog maar de vraag of een dieper nest de oplossing is. Het is nog maar de vraag of het de jonge hagedissen dan wel lukt om vanuit dat diepere nest het oppervlak te bereiken. Ook wijzen de onderzoekers erop dat zelfs in een dieper nest de temperaturen hoog zullen zijn. Die temperaturen zijn dan misschien niet dodelijk, maar langdurige blootstelling aan hoge temperaturen kan het gedrag en de fysiologie van de hagedis veranderen.

Wanneer hagedissen het daadwerkelijk moeilijk zullen krijgen, gaan ook andere soorten dat wellicht voelen. “Omdat hagedissen een prooi zijn voor dieren zoals vogels, slangen en zoogdieren kunnen de schadelijke effecten die klimaatverandering op jonge hagedissen heeft ook een negatief effect hebben op andere soorten.”