nevel1

Astronomen hebben met behulp van de 2,2 meter MPG/ESO-telescoop een foto gemaakt van Gum 15. De prachtige gas- en stofwolk doet dienst als kraamkamer voor jonge sterren, maar wordt door diezelfde sterren langzaam aan de nek omgedraaid.

Gas- en stofnevels zoals Gum 15 bevatten alle ingrediënten voor de totstandkoming van nieuwe sterren. In miljoenen jaren tijd kunnen in de nevel duizenden sterren geboren worden. Die sterren maken de dienst uit in de nevel: ze zorgen dat deze gaat gloeien en geven de nevel vorm.

Gum 15 is een zogenoemd HII-gebied. Deze gebieden bevatten aanzienlijk hoeveelheden geïoniseerde waterstof: waterstofatomen die onder invloed van energierijke ultraviolette straling hun elektronen zijn verloren. Die straling is afkomstig van jonge, hete sterren. Op de foto die nu gemaakt is van Gum 15 is zo’n jonge, hete ster te zien. En wel in het midden van het kiekje. Het gaat om de ster HD 74804, de helderste ster van sterrenhoop Collinder 197.

Gum 15 en omgeving. Afbeelding: ESO.

Gum 15 en omgeving. Afbeelding: ESO.

Maar de sterren in Gum 15 zorgen niet alleen voor geïoniseerd waterstof. Ze zijn ook verantwoordelijk voor de uiteindelijke ondergang van de nevel. Wanneer de pasgeboren sterren groter worden, gaan ze sterke winden voortbrengen. Die blazen het omringende gas weg. En als de sterren het einde van hun leven naderen en exploderen verdrijven ze ook de laatste resten HII. Het enige wat dan nog overblijft is een jonge sterrenhoop.