Op de foto schittert de stormachtige atmosfeer van de gasreus inclusief zijn klassieke banden en strepen.

Dit is misschien wat we nu net even nodig hebben: een prachtige foto van één van de mooiste planeten in ons zonnestelsel. Het is ruimtesonde Juno wederom gelukt om een adembenemende foto af te leveren van onstuimig Jupiter. Op de foto pronkt het zuidelijk halfrond van de gasreus in al zijn glorie.

Foto
De fraaie afbeelding is samengesteld uit vier afzonderlijke foto’s die zijn vastgelegd door de JunoCam aan boord van de sonde. Dit is een camera waarmee spectaculaire close-upfoto’s kunnen worden gemaakt. Op de foto zien we het woelige zuidelijke halfrond van de gasreus. We zien zijn turbulente atmosfeer met de krachtige wervelstormen die over de planeet woeden. Ook Jupiters klassieke banden en strepen zijn in prachtig detail vastgelegd. Juno maakte de foto’s een maand geleden toen het ruimtevaartuig zich tussen de 49.500 en 100.400 kilometer boven Jupiters wolkentoppen bevond.


Samengestelde afbeelding van Jupiters zuidelijk halfrond. Afbeelding: NASA/JPL-Caltech/SwRI/MSSS

Meer over Jupiter
Jupiter is een erg bijzondere planeet. De gasreus is niet alleen de grootste planeet die rond onze zon draait, hij bevat ook meer dan tweemaal zoveel materiaal als die van alle andere objecten in ons zonnestelsel bij elkaar; inclusief alle planeten, manen, planetoïden en kometen. Daarnaast wordt Jupiter ook weleens een mislukte ster genoemd. Als hij namelijk tijdens zijn vorming tachtig keer zo zwaar was geworden, was Jupiter mogelijk nu een rode dwergster geweest in plaats van een planeet.

Wat Jupiter voornamelijk zo adembenemend mooi maakt, is zijn onstuimige atmosfeer bestaande uit grote kleurrijke riemen en gigantische stormen. Kolkende wolken die wel wat weg lijken te hebben van een Van Gogh schilderij wikkelen zich in banden rond de planeet. De atmosfeer van de gasreus bestaat voornamelijk uit waterstof en helium, samen met plukjes methaan, ammoniak, waterstofsulfide en water die de opvallende wolken op Jupiter vormen.

Missie
Ruimtesonde Juno ontfermt zich al sinds 2016 om Jupiter. De sonde werd in 2011 gelanceerd en arriveerde in 2016 bij de planeet, waarna hij zich in een ovaalvormige baan rond Jupiter nestelde. Elke 53 dagen scheert hij langs Jupiter. Oorspronkelijk was het de bedoeling dat de sonde zijn baan zou aanpassen en uiteindelijk in een cirkelvormige baan rond de gasreus zou cirkelen en deze dus continu van dichtbij kon bestuderen. Maar technische problemen zorgden ervoor dat Juno in de ovaalvormige baan bleef steken. En dus scheert deze nog steeds elke 53 dagen langs Jupiter en trakteert ons op prachtige plaatjes.

Kennis
Tijdens zijn missie heeft het vaartuig al heel wat informatie over Jupiter verzameld. Zo weten we ondertussen bijvoorbeeld al veel meer over de kern, compositie, magnetosfeer en polen. Ook hebben we dankzij Juno nu eindelijk een beeld van Jupiters noordpool. Bovendien weten we nu dat de stormen die op de planeet woeden diep reiken en hebben we meer inzicht gekregen in de beroemde Grote Rode Vlek. We weten onderhand dus steeds meer van Jupiters cyclonen af. Zo kwamen onderzoekers er bijvoorbeeld achter dat een vijftal cyclonen in een vast patroon rond een centrale storm op de zuidpool wervelt. Onlangs voegde zich trouwens een zesde cycloon bij de club. Dit soort onderzoek werpt nieuw licht op de cyclonen van turbulent Jupiter en verschaft astronomen nieuw inzicht in hoe de atmosferen van gigantische planeten werken.


Juno zal aan het eind van zijn missie opdracht krijgen om zich in de atmosfeer van Jupiter te boren. Dat is een bewuste keuze: NASA wil voorkomen dat de sonde straks zonder brandstof en dus stuurloos door de ruimte gaat dwalen en mogelijk neerkomt op één van de manen van Jupiter. Onderzoekers achten het namelijk niet onmogelijk dat op die manen leven mogelijk is. En daarom willen ze die manen ongerept laten. Wanneer het einde van Juno nabij is, weten we nog niet. Oorspronkelijk zou de Juno-missie op 20 februari 2018 eindigen. Maar aangezien Juno zich in een hogere baan rond Jupiter bevindt, ontvangt de ruimtesonde minder straling. En dit heeft een gunstig effect op de levensduur van de instrumenten. Hierdoor kan de missie verlengd worden tot en met 2021 en krijgen astronomen de kans om meer gegevens over de gasplaneet te verzamelen.