kamperen

Heeft u ‘s avonds moeite om in slaap te vallen en is het ‘s ochtends heel moeilijk om uw bed uit te komen? Dan lijkt het erop dat uw interne klok van slag is. Gelukkig kunt u die heel gemakkelijk resetten, zo blijkt uit nieuw onderzoek. Door een weekje te kamperen.

Dat blijkt uit een kleinschalig onderzoek van wetenschappers van de universiteit van Colorado Boulder. Ze verzamelden acht volwassenen en bestudeerden hun dag- en nachtritme gedurende een week. Tijdens deze week leefden de proefpersonen hun leven zoals ze dat altijd deden. Ze gingen naar hun werk, spraken af met vrienden en besloten zelf hoe laat ze naar bed gingen en opstonden. Na die week namen de onderzoekers de proefpersonen mee: ze gingen kamperen. Tijdens het weekje kamperen mochten er geen (zak)lampen worden gebruikt: de proefpersonen moesten het overdag doen met zonlicht en ‘s avonds met een kampvuurtje. Ook mobieltjes waren verboden. Wel mochten de proefpersonen zelf beslissen wanneer ze naar bed gingen en opstonden.

Resetten
Uit het onderzoek blijkt dat de interne klok van mensen tijdens een weekje kamperen gereset werd. Voordat de proefpersonen uit kamperen gingen, liep hun klok twee uur achter. Dat konden de onderzoekers zien aan het hormoon melatonine. Als we aan blauwachtig licht worden blootgesteld, gaat ons lichaam minder van dit hormoon produceren. Worden we aan minder licht blootgesteld, dan wordt de productie opgevoerd. Meer melatonine is voor ons lichaam een teken dat de nacht eraan komt en dat het zich daarop moet gaan voorbereiden. De onderzoekers ontdekten dat het lichaam van de proefpersonen tot twee uur nadat zij opstonden nog bezig was met het verlagen van de hoeveelheid melatonine. Dat gaat dus heel langzaam. Het verklaart ook waarom de proefpersonen zich ‘s ochtends nog zo slaperig voelen: het lichaam denkt dat het nog nacht is. En dat heeft alles te maken met kunstlicht waar we onszelf tot ‘s avonds laat nog aan blootstellen. Hierdoor denkt ons lichaam onterecht dat het nog niet zo laat is. Wanneer we dan om elf uur gaan slapen en het licht uitdoen, moet ons lichaam de melatonineproductie nog op gang brengen. We lopen dus eigenlijk voortdurend achter de feiten aan.

Dipje?

Last van een middagdip? Zet eens een rood lampje aan!

Alert
Wanneer de proefpersonen gingen kamperen en enkel aan natuurlijk licht werden blootgesteld, bleek de hoeveelheid melatonine al verhoogd te zijn wanneer ze gingen slapen en al verlaagd te zijn wanneer ze wakker werden. Daardoor voelden de proefpersonen zich fitter. Hun interne klok liep nu gelijk met hun activiteiten. “Door onze blootstelling aan zonlicht te vergroten en onze blootstelling aan kunstlicht te beperken, kunnen we onze interne klok terugdraaien en het gemakkelijker maken om wakker te worden en ‘s ochtends alert te zijn,” legt onderzoeker Kenneth Wright uit.

Het verklaart wellicht waarom mensen kamperen zo ontspannend vinden. Maar we kunnen toch niet altijd gaan kamperen? Hoe kunnen we er dan – ook thuis – voor zorgen dat onze interne klok gelijk blijft lopen? “Onze resultaten suggereren dat mensen een slaap- en waakritme kunnen hebben dat meer overeenkomt met hun school- en werkritme door de blootstelling aan zonlicht overdag te vergroten en de blootstelling aan kunstlicht ‘s nachts te verkleinen.” Heel concreet raden de onderzoekers mensen aan om ‘s ochtends eens een ommetje te maken, de gordijnen open te houden en ook tussen de middag nog eens naar buiten te gaan voor wat zonlicht. ‘s Avonds moeten de lichten gedimd worden en is het verstandig om de computer en televisie uit te schakelen.