Het is in theorie een fantastische manier om je razendsnel van A naar B te verplaatsen. Maar schuurt die theorie al tegen de praktijk aan? Of blijft het voorlopig sciencefiction?

Vorige week kon je op Scientias.nl alles lezen over de warp drive: een supersnelle manier om je door de ruimte te verplaatsen. Helaas behoort de warpaandrijving tot op heden nog altijd tot het domein van de sciencefiction. Datzelfde geldt voor die andere manier om je snel door de ruimte te verplaatsen: het wormgat. Een tot op heden fictieve, maar niet minder fascinerende manier om verre werelden te verkennen.

Een simpele weergave van een wormgat. Afbeelding: Panzi (via Wikimedia Commons).

Een simpele weergave van een wormgat. Afbeelding: Panzi (via Wikimedia Commons).

Wat is het?
Beeld je een appel in. Op de appel zit een worm die van de boven-, naar de onderzijde van de appel wil reizen. Hij kan over de schil kruipen. Of hij kan een sluiproute nemen en dwars door de appel boren. In het laatste geval is de af te leggen afstand veel korter en zal de worm veel sneller aan de onderzijde van de appel arriveren. De vergelijking geeft een goed beeld van de waarde die een wormgat voor de ruimtevaart kan hebben. Wanneer je je van A naar B wilt verplaatsen, vertelt de algemene relativiteitstheorie van Einstein je dat je nooit sneller zult kunnen reizen dan het licht. Een wormgat breekt die natuurwet niet. Het is feitelijk een sluiproute die je in staat stelt om nog sneller dan wanneer je met de snelheid van het licht via de conventionele route van A naar B reist, bij je eindpunt te arriveren.

Bestaat het?
Volgens de algemene relativiteitstheorie van Einstein is het in theorie mogelijk dat er wormgaten bestaan. Maar wormgaten zijn nog nooit waargenomen. Ondanks dat wordt er – zowel in de sciencefiction- als in de wetenschappelijke wereld – veel over wormgaten gespeculeerd. Een wormgat zou in feite bestaan uit twee gaten met een tunnel ertussen. Aan de ene kant van de tunnel vinden we een zwart gat, aan de andere kant een wit gat. Het witte gat is het tegenovergestelde van het zwarte gat: het stoot materie af. Dus terwijl je een zwart gat ingezogen wordt, zal een wit gat je wegslingeren. Het betekent heel concreet dat er na een reis door een wormgat geen weg terug is door datzelfde wormgat. Je kunt het witte gat namelijk onmogelijk binnengaan.

Een artistieke impressie van een zwart gat. Afbeelding: Alain Riazuelo / NASA.

Een artistieke impressie van een zwart gat. Afbeelding: Alain Riazuelo / NASA.

Stabiel
Een wormgat veroordeelt je dus tot een enkele reis. Als er al een reis in zit. Want zie eerst die val in dat zwarte gat maar eens te overleven. En dan storten veel theoretische wormgaten als klap op de vuurpijl ook nog eens snel ineen. Zo snel dat zelfs licht niet voldoende tijd heeft om door het wormgat heen te reizen. Wormgaten zijn dus niet stabiel. Maar, zo stelden onderzoekers een aantal jaren geleden, met behulp van exotische materie moet het mogelijk zijn om een wormgat te stabiliseren. En dan zou je in theorie dus door zo’n wormgat heen kunnen reizen. Belangrijke voetnoot: exotische materie is – zoals de naam al doet vermoeden – nog niet iets waar wetenschappers echt mee uit de voeten kunnen, laat staan dat ze het kunnen gebruiken om een wormgat – als we dat ooit tegenkomen – te stabiliseren.

Een ruimtevaartuig duikt een wormgat in. Afbeelding: NASA.

Een ruimtevaartuig duikt een wormgat in. Afbeelding: NASA.

Terug in de tijd?
Maar stel dat het in de toekomst wel lukt om een wormgat op te sporen en te stabiliseren, waar kan dat wormgat ons dan naartoe brengen? Zoals gezegd kan het een sluiproute naar een ander deel van ons universum zijn. Maar het kan je ook in een ander universum brengen. Soms wordt zelfs gesteld dat je via een wormgat door de tijd kunt reizen, wanneer één van de ingangen van de tunnel op een bepaalde manier beweegt. Daar zijn niet alle wetenschappers het mee eens. “Het is niet echt een manier om terug in de tijd te gaan, het is een sluiproute, dus het brengt iets wat ver weg was veel dichterbij,” benadrukt Eric Christian, werkzaam bij NASA.

Het moge duidelijk zijn: ook de wormgaten blijven nog even sciencefiction. Maar blijf vooral dromen over die interstellaire reizen. Wellicht kan onderstaand filmpje dat laat zien hoe zo’n reis door een wormgat er waarschijnlijk uit zou zien, daarbij helpen.