ijs

Wetenschappers hebben ontdekt dat een drijvende ijsberg die hard aan het smelten is nogal voor wat lawaai zorgt. Gemiddeld produceert deze zo’n 220 decibel!

De laatste jaren wordt er veel onderzoek gedaan naar door mensen veroorzaakt lawaai op de oceanen. Zo onderzoeken wetenschappers bijvoorbeeld welke invloed lawaaiige schepen op krabben hebben. Maar een nieuw onderzoek toont aan dat niet alleen mensen een hoop herrie kunnen maken op zee. Er zijn nog andere – natuurlijke – factoren die nogal lawaaiig van aard zijn.

Weddellzee
Dat stellen wetenschappers van de universiteit van Oregon. Ze bestudeerden een ijsberg die de Weddellzee (nabij de zuidpool) verliet en richting de oceaan dreef. “Gedurende een periode van een uur maten we een geluidsenergie die door de uiteenvallende ijsberg veroorzaakt werd en die vergelijkbaar was met het geluid dat in eenzelfde periode door enkele honderden supertankers gecreëerd zou worden,” vertelt onderzoeker Robert Dziak.

IJsbevingen
Waar wordt dat geluid door veroorzaakt? In ieder geval niet doordat de ijsberg over de bodem schraapt, zo stellen de onderzoekers in hun paper. Dziak: “Het had te maken met het uit elkaar vallen van de smeltende ijsberg. Wij noemen de geluiden ‘ijsbevingen’, omdat het proces en bijbehorende geluiden in veel opzichten lijken op de geluiden die bij aardbevingen geproduceerd worden.”

WIST U DAT…

…restjes van een ijsplateau die dertien jaar geleden losbraken van een gletsjer nu nog steeds rond Antarctica dobberen?

Krak!
Het is best verrassend dat een ijsberg zoveel lawaai blijkt te maken. “Je zou niet denken dat een drijvende ijsberg zonder dat deze op iets botst of over de bodem schraapt zo’n grote hoeveelheid geluidsenergie zou creëren. Maar bedenk eens wat er gebeurt als je een warm drankje in een glas met ijs giet. Het ijs springt uiteen en het geluid van de scheuren kan echt heel dramatisch zijn. Extrapoleer dat vervolgens naar het niveau van een gigantische ijsberg en je begint te begrijpen hoe omvangrijk de geluidsenergie is.” Dziak wijst erop dat de geluiden die uiteenscheurende ijsschotsen op Antarctica maken regelmatig door apparatuur nabij de evenaar worden opgevangen.

Uit eerdere onderzoeken is gebleken dat met name dieren die geluid gebruiken om een partner, eten of de weg te vinden gehinderd kunnen worden door lawaai dat wij mensen veroorzaken. Onduidelijk is nog welke invloed het door ijsschotsen veroorzaakte lawaai heeft. “Het uiteenbreken van ijs en het smelten van ijsbergen zijn natuurlijke gebeurtenissen, dus dieren hebben zich door de tijd heen aan dat geluid aan kunnen passen,” stelt Dziak. “Als de atmosfeer blijft opwarmen en het uiteenvallen van ijs vaker voorkomt, kan dit voor meer lawaai in de gebieden rondom de polen zorgen. Welke invloed dat heeft, weten we niet.”