st. elias

Wanneer het klimaat verandert, eroderen bergen sneller dan ze groeien kunnen. Dat suggereert nieuw onderzoek.

Een bergrug ontstaat doordat tektonische platen met elkaar in botsing komen en de aardkorst daarbij gedurende miljoenen jaren omhoog duwen. Maar bergen worden niet alleen maar groter. Ze verliezen ook materiaal. Bijvoorbeeld door de beweging van gletsjers. Wetenschappers hebben nu ontdekt dat bergen door toedoen van bepaalde veranderingen in het klimaat meer materiaal kunnen verliezen dan ze erbij krijgen.

St. Elias-gebergte
Wetenschappers trekken die conclusie nadat ze het St. Elias-gebergte langs de kust van Alaska bestudeerden. Ze keken hoeveel materiaal het gebergte er in de afgelopen miljoen jaar heeft bijgekregen en hoeveel materiaal het gebergte in diezelfde periode is kwijtgeraakt. Uit het onderzoek blijkt dat de erosie veroorzaakt door ijswerking gedurende ijstijden er onder bepaalde omstandigheden voor zorgt dat bergen sneller materiaal verliezen dan dat ze het erbij krijgen.

Jonge sedimenten
“De meeste sedimenten waren veel jonger dan we hadden verwacht,” vertelt onderzoeker Sean Gulick. “Sinds de grote klimaatverandering die halverwege het Pleistoceen plaatsvond en waarbij korte ijstijden (van zo’n 40.000 jaar) werden ingewisseld voor superlange ijstijden (ongeveer 100.000 jaar), nam de erosie toe. Sterker nog: er erodeerde meer materiaal dan er door tektoniek werd toegevoegd.”

“Mensen zien bergruggen vaak als statische, onverzettelijke onderdelen van het landschap,” stelt onderzoeker John Jaeger. “Maar ons werk laat zien dat ze samen met en in reactie op het klimaat actief evolueren en dat laat zien hoe dynamisch deze planeet is.”