bloedtest

Kanker in een vroeg stadium opsporen en behandelen: dankzij nieuw, Nederlands onderzoek is het vanaf 2025 wellicht mogelijk.

Onderzoekers van het Cancer Center Amsterdam van het VUmc hebben een techniek ontwikkeld die kanker al in een vroeg stadium in één druppel bloed kan opsporen. Naar verwachting gaat de nieuwe techniek op korte termijn vele mensenlevens redden.

Hoe werkt het?
De onderzoekers ontdekten dat bloedplaatjes van kankerpatiënten RNA (kopieën van stukjes van het DNA) van de tumor bevatten. En daarmee zijn de bloedplaatjes van mensen met kanker anders dan die van gezonde mensen: de bloedplaatjes van mensen met kanker bevatten unieke RNA-patronen. Die patronen maken het mogelijk om gezonde individuen met een zekerheid van 96 procent te onderscheiden van kankerpatiënten. Dat is te lezen in het blad Cancer Cell.

Huidige methodes
Momenteel wordt kanker opgespoord met behulp van scans of door weefsel te verzamelen en onderzoeken. Deze methoden kosten veel tijd en zijn vrij duur. Bovendien zijn ze lang niet altijd in staat om kanker in een vroeg stadium op te sporen. Zo kan een CT-scan alleen vrij grote tumoren blootleggen. Ook zijn sommige methodes – zoals het verwijderen van weefsel – heel vervelend voor de patiënt. Een simpele bloedtest waarmee kanker al in een vroeg stadium kan worden opgespoord is dan ook een enorme vooruitgang.

Meer informatie in bloedplaatjes
Het is zelfs mogelijk om aan de hand van bloed van kankerpatiënten te achterhalen waar de tumor is ontstaan en of er sprake is van uitzaaiing. Vervolgens kunnen de bloedplaatjes ook vertellen welke therapie het meest geschikt is om de kanker te bestrijden. Dat is namelijk afhankelijk van de mutaties in het DNA van de kanker en ook daar geven de RNA-profielen in de bloedplaatjes inzicht in. Tijdens de behandeling kan door simpelweg wat bloed af te nemen ook worden gekeken of de behandeling aanslaat.

De onderzoekers gaan de bloedtest nog verder valideren. Ze verzamelen daarvoor het bloed van duizenden kankerpatiënten. “We werken momenteel aan een snel toepasbare bloedtest,” vertelt onderzoeker Tom Würdinger. “Deze is naar verwachting in 2020 beschikbaar. De nieuw ontwikkelde techniek is getest op de meest voorkomende tumortypes en daarmee breed toepasbaar.”