gezelschap

De kans dat een oude planeet leven bevat, wordt groter als hij gezelschap heeft van een andere planeet. Dat blijkt uit onderzoek. Een tweede planeet kan ervoor zorgen dat een planeet wanneer deze ouder wordt toch lekker warm blijft.

Wanneer planeten ouder worden, koelen ze af. Hun gesmolten kernen worden hard en de activiteiten in hun binnenste die altijd warmte genereerden, stoppen. Als de planeet in zijn jonge jaren leefbaar was, wordt het moeilijker voor de planeet om leefbaar te blijven. Door alle veranderingen is de planeet minder goed in staat om de hoeveelheid koolstofdioxide en dus de temperatuur te reguleren.

Gezelschap
Ouder worden is dus slecht nieuws voor potentieel leefbare planeten. Tenzij ze gezelschap hebben. Wetenschappers hebben ontdekt dat planeten ter grootte van de aarde baat hebben bij de aanwezigheid van een vriend. “Wanneer de planeet dicht bij de ster staat, is het zwaartekrachtsveld sterker en wordt de planeet vervormd en krijgt deze de vorm van een rugby,” legt onderzoeker Rory Barnes uit. “Wanneer de planeet verder van de ster verwijderd is, is het zwaartekrachtsveld zwakker en wordt de planeet weer ronder. Dat constante rekken en ontspannen zorgt ervoor dat lagen in de planeet tegen elkaar wrijven en zo ontstaat warmte.” Maar dat rekken en strekken vindt alleen plaats als de afstand tot de ster niet altijd even groot is. In andere woorden: de planeet moet een ovaalvormige baan rond zijn ster trekken. En daarvoor heeft die planeet een vriend nodig: een planeet op grotere afstand van de ster die aan de binnenste planeet trekt.

Leven op een oude planeet

Hoe ziet het oppervlak van een oude planeet rond een oude ster wanneer deze gezelschap heeft van een tweede planeet, eruit? Nou, misschien wel zoals op de afbeelding hierboven. De ster is vanaf het oppervlak van de planeet gezien tien keer groter dan onze zon vanaf het oppervlak van de aarde lijkt. Helemaal rechtsboven zie je iets wat lijkt op een maan. Het is de tweede planeet. Daarnaast is het donker op de planeet. Dat komt doordat oude sterren niet zoveel blauw licht afgeven.?

Io en Europa
Een hemellichaam dat opwarmt doordat er aan getrokken wordt, is ons zonnestelsel niet vreemd. Een mooi voorbeeld zijn de manen rond Jupiter: Io en Europa. Ook zij vervormen voortdurend doordat er aan ze getrokken wordt. En van dat rekken en ontspannen krijgen ze het warm. Zo warm dat zich onder het ijzige oppervlak van Europa een vloeibare oceaan bevindt en Io één van de heetste plekken in ons zonnestelsel is.

Computermodellen
Met behulp van computermodellen ontdekten onderzoekers dat deze processen niet allen in ons eigen zonnestelsel, maar ook daarbuiten kunnen spelen. Ze richtten zich daarbij op oudere planeten die een niet-cirkelvormige baan rond hun ster trekken. Ze gingen daarbij uit van sterren met een massa die kleiner is dan 25 procent van de massa van onze eigen zon. Ook gingen ze ervan uit dat de oude sterren zich in de leefbare zone bevonden: een zone rond een ster waarin vloeibaar water kan bestaan. De modellen lieten zien dat de combinatie van de eigen tektoniek van de planeet en de opwarming doordat er aan de planeet getrokken wordt, ervoor zorgt dat deze zeer lang stabiele temperaturen kent. Sterker nog: die combinatie zou wel eens kunnen resulteren in de langst standhoudende stabiele temperatuur in het gehele universum.

Wanneer we een oude planeet ter grootte van de aarde in de leefbare zone rond een oude ster ontdekken, zouden we dan ook eigenlijk direct uit moeten zoeken of deze planeet gezelschap heeft. Want als zich op enige afstand van de ster nog een tweede planeet bevindt, groeit de kans dat de binnenste planeet leven bevat aanzienlijk.