De experimenten in kerncentrale Petten kunnen weg vrijmaken voor de bouw van de veelbelovende gesmoltenzoutreactor.

Op dit moment wordt in Petten – en andere conventionele kerncentrales – gewerkt met verrijkt uranium (dat is de splijtstof) en water onder hoge druk (dat is het koelmiddel). En zo wordt al jaren met succes energie opgewekt. Maar toch hebben de meeste mensen het niet zo op kerncentrales. En daar hebben ze goede redenen voor. Ten eerste is er natuurlijk het radioactieve afval dat vrijkomt. En ten tweede is er de vrees voor een ‘meltdown’ zoals we die een paar jaar geleden nog in Japan (Fukushima) zagen.

Alternatief
Maar wat als we nu ook kernenergie op konden wekken zonder het gevaar van een meltdown en met aanzienlijk minder langlevend radioactief afval? Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn, maar in theorie kan het. En wel door een andere splijtstof (thorium) en een ander koelmiddel (vloeibaar zoutmengsel) te gebruiken. Dat klinkt allemaal heel eenvoudig, maar het vereist ook een compleet nieuwe reactor: een gesmoltenzoutreactor. De bouw ervan is een kostbare en gewaagde onderneming, te meer omdat er tot op heden nauwelijks van zulke reactoren zijn gebouwd. En toch blijft dit nieuwe type kerncentrale trekken. “De laatste jaren is de MSR (gesmoltenzoutreactor, red.) weer erg in opkomst, omdat veel risico’s die we nog steeds met andere reactoren lopen, met MSR’s grotendeels te vermijden zijn,” vertelde onderzoeker Jan Leen Kloosterman van de TU Delft eerder aan Scientias.nl.

De gesmoltenzoutreactor is decennia geleden al bedacht en wel door een Amerikaanse kernfysicus. In de jaren zestig werd een experimentele gesmoltenzoutreactor gebouwd in een Amerikaans overheidslab. De reactor was vijf jaar actief. Natuurlijk heeft dat experiment data opgeleverd, maar vandaag de dag is er behoefte aan nieuwe en meer gedetailleerde kennis, aldus de Nuclear Research and consultancy Group (NRG) die de onderzoeksreactoren in Petten gebruikt en beheert. “Het is lang geleden dat een dergelijk zoutmengsel is bestraald. Ons onderzoek kan daarom bijdragen de hernieuwde interesse met goed gefundeerde gegevens te ondersteunen,” aldus projectmanager Irene Bobeldijk.

Experiment
En ook in Petten lijken ze inmiddels om. Daar wordt op dit moment namelijk geëxperimenteerd met de bestraling van een zoutmengsel van lithium- en thoriumfluoride. Tijdens de experimenten wordt onder meer gekeken hoe stabiel het zoutmengsel is, welk effect het zout heeft op omringende materialen en welke gassen er vrijkomen. De gegevens die deze experimenten opleveren, zijn zeer nuttig als er in de toekomst daadwerkelijk een gesmoltenzoutreactor gebouwd gaat worden. Het is in lijn met wat Kloosterman een paar jaar geleden al concludeerde. “Er zitten een aantal concepten in de MSR die echt op grote schaal getest moeten worden.”

Delen
Uit de experimenten die momenteel in Petten worden uitgevoerd zal moeten blijken welke materialen geschikt zijn voor gebruik in een gesmoltenzoutreactor, hoe het optimale zoutmengsel eruitziet en of de gesmoltenzoutreactor werkelijk toekomst heeft. De resultaten zullen gedeeld worden met de internationale gemeenschap, zodat ook andere landen die momenteel wel iets zien in de gesmoltenzoutreactor er hun voordeel mee kunnen doen.

Hoewel in Petten de eerste stap richting zo’n veelbelovende gesmoltenzoutreactor is gezet, moet je zeker niet verwachten dat zo’n reactor de komende jaren daadwerkelijk in Petten of omgeving verrijst. Volgens Kloosterman is er nog veel meer onderzoek nodig en die studies kunnen nog jaren in beslag nemen. “Er moet gewoon nog heel veel gebeuren voor we kunnen beginnen met energiewinning uit de thoriumcyclus.”

Heeft kernenergie nog een toekomst?
Die vraag legden we verschillende onderzoekers in 2016, precies dertig jaar na de Tsjernobyl-ramp voor. En de meningen bleken verdeeld. Lees hier hun reacties.