Wetenschappers hebben ontdekt dat larven van de thermonectus marmoratus – een soort kever – bifocale ogen hebben. Dankzij deze ogen kunnen ze zowel dichtbij als ver weg goed zien. En dat vergemakkelijkt de jacht op de favoriete prooi van de kever: muggenlarven. Wanneer de jonge kevertjes volwassen wordt, raakt deze zijn bifocale lenzen kwijt.

“Voor zover wij weten is het voor het eerst dat we echte bifocale lenzen in het huidige dierenrijk aantreffen,” vertelt bioloog Elke Buschbeck. Elke kever heeft twaalf ogen. Twee paar daarvan zijn het belangrijkst en één daarvan beschikt in ieder geval over bifocale lenzen.

Microscoop
De wetenschappers legden een paar ‘belangrijke’ ogen onder de microscoop en ontdekten dat de lenzen in staat waren om een tweede beeld scherper te maken. Dat kan alleen met bifocale lenzen. Daarop bestudeerden ze het oog nog iets beter en ontdekten dat het midden en de randen van de ogen anders werkten. De onderzoekers vermoeden dat het midden van de lens voor de beelden op afstand is en de rand gebruikt wordt voor close-ups.

Netvlies
De wetenschappers ontdekten ook dat elk oog twee netvliezen had: één voor ver weg en één voor dichtbij. “Het is alsof je twee ogen op dezelfde plek hebt,” concludeert Buschbeck. “In eerste instantie konden we niet geloven dat het echt zo werkt, omdat er geen enkel ander dier met zulke ogen is.” Men vermoedt dat beide belangrijke paren ogen over de bifocale lenzen beschikken.

Werken
In het wild zouden de ogen als volgt werken. De niet zo belangrijke paren ogen hebben een breed gezichtsveld, maar leveren beelden met een lage resolutie. Zodra deze ogen een mug detecteren, draait de kever het hoofd en richt de belangrijke, bifocale ogen op de mug. Deze ogen zien veel scherper.

Het lijkt erop dat opticiens ook een hoop van de kever kunnen leren. Bifocale glazen en lenzen vormen namelijk twee beelden die elkaar verstoren waardoor een wazig gebied ontstaat. De larf heeft daar geen last van doordat zijn twee lenzen iets verschoven zijn en zich niet exact op elkaar bevinden. Het contrast dat de kever ziet wordt hierdoor ook nog eens zo’n drie keer beter.

De twee paar belangrijkste ogen zijn hier goed zichtbaar. Foto: Elke Buschbeck