sterrenstelsel

We hebben het altijd maar over ons zonnestelsel of de Melkweg. Hoogste tijd om verder te kijken dan onze neus lang is. Een astronoom heeft een kaartje gemaakt van alle heldere sterrenstelsels binnen 35 miljoen lichtjaar van de aarde. Het levert een prachtig plaatje op: onze Melkweg in het hart van de ‘Raad der reuzen’.

De aarde maakt deel uit van de Melkweg: een sterrenstelsel dat zo’n 300 miljard sterren en planeten telt. Die Melkweg behoort weer tot een kleine groep sterrenstelsels die bekend staat als de ‘Lokale Groep’. Deze groep strekt zich over zo’n drie miljoen lichtjaar uit.

Net ietsje verder
Hoewel we onze nabije omgeving dan al aardig in kaart lijken te hebben gebracht, stelt het naar astronomische begrippen nog niet zoveel voor. Zelfs wanneer we de Lokale Groep in ogenschouw nemen, kijken we eigenlijk nog niet verder dan het stoepje bij de achterdeur. Reden voor onderzoeker Marshall McCall om nog net ietsje verder te kijken. Hij maakte een kaartje waarop alle heldere sterrenstelsels tot een afstand van zo’n 35 miljoen lichtjaar van de aarde te zien zijn.

Van de zijkant gezien: de Melkweg in het midden en de andere reuzen eromheen. Afbeelding: Marshall McCall / York University.

Van de zijkant gezien: de Melkweg in het midden en de andere reuzen eromheen. Afbeelding: Marshall McCall / York University.

Raad der reuzen
Wanneer u het kaartje bekijkt, ziet u een kring van grote sterrenstelsels met in het midden de Melkweg en het Andromedastelsel. McCall noemt de ring de ‘Raad der Reuzen’. “Alle heldere sterrenstelsels binnen een afstand van zo’n 20 miljoen lichtjaar – waaronder wijzelf – bevinden zich in de ‘Lokale Schijf’ die zich over 34 miljoen lichtjaar uitstrekt en slechts 1,5 miljoen lichtjaar dik is. De Melkweg en het Andromedastelsel worden omringd door twaalf grote sterrenstelsels die zich in een ring bevinden die ongeveer 24 miljoen lichtjaar breed is.”

)

Spiraalvormig
Twaalf van de veertien reuzen in de ‘Lokale Schijf’ – waaronder de Melkweg en het Andromedastelsel – zijn spiraalvormige sterrenstelsels die nog nieuwe sterren produceren. De andere twee zijn elliptische sterrenstelsels die niet langer aan sterproductie doen. Die twee elliptische sterrenstelsels bevinden zich tegenover elkaar aan de ‘ronde tafel’ waar de reuzen aan lijken te zitten.

Het kaartje is niet alleen heel leuk om eens te bekijken. Het kan ons ook meer inzicht geven in hoe deze sterrenstelsels tot stand zijn gekomen en elkaar beïnvloed hebben.