piano

Ouders hebben goede redenen om hun kinderen naar piano- of zangles te slepen. De muzieklessen hebben namelijk overduidelijk voordelen: kinderen leren wat discipline is en zijn creatief bezig. Een ander veelgehoord voordeel is dat de muziekles kinderen intelligenter maakt. Maar dat is absoluut niet waar, zo blijkt nu uit nieuw onderzoek.

Het waanidee dat muziek goed is voor de intelligentie komt notabene voort uit een wetenschappelijk onderzoek. Wetenschappers stelden jaren geleden dat proefpersonen na het luisteren naar muziek beter presteerden tijdens bepaalde taken waarin het ruimtelijk inzicht een belangrijke rol speelde. De onderzoekers concludeerden dat muziek mensen blijkbaar slimmer maakten en doopten dat ‘Het Mozart-effect’. Het onderzoek werd later keihard onderuitgehaald, maar het idee dat mensen slimmer werden door naar muziek te luisteren bleef hangen. En daaruit vloeide ook het idee dat muziekles kinderen intelligenter maakt, voort.

Analyse
De afgelopen jaren zijn er wel de nodige onderzoeken gedaan naar een eventueel verband tussen muziek en cognitieve vaardigheden. Onderzoekers van de Harvard University analyseerden vijf van die onderzoeken. Ze stellen dat van die vijf er slechts één vaststelde dat muziek een positief effect op de cognitieve vaardigheden had. En dat effect was zo klein dat het nauwelijks significant was.

“Muziek vertelt iets over wat het betekent om mens te zijn en het zou gek zijn als we dat niet aan onze kinderen leren”

Experiment
Vervolgens verzamelden de onderzoekers 29 ouders en hun vierjarige kinderen. Eerst werd de woordenschat van de kinderen getest. Ook keken de onderzoekers naar de muzikale aanleg van de ouders. Vervolgens werden de proefpersonen in twee groepen gedeeld. De ene groep kreeg muziekles. De andere groep ging aan de slag met beeldende kunst. “We wilden achterhalen welke effecten muziekonderwijs dat daadwerkelijk in de echte wereld plaatsvindt, heeft en we wilden het effect op jonge kinderen bestuderen,” legt onderzoeker Samuel Mehr uit. Belangrijke veranderingen die de onderzoekers ten opzichte van vorige studies doorvoerden, waren onder meer de docent en de manier waarop na afloop de intelligentie van de proefpersonen werd getest. In vorige vergelijkbare onderzoeken gaven verschillende docenten muziek- en kunstles. Om uit te sluiten dat dit effect had op de resultaten werden de lessen nu door één en dezelfde docent verzorgd. En na afloop werd er niet simpelweg een IQ-test afgenomen, maar toetsten de onderzoekers vier specifieke domeinen van cognitie (waaronder ruimtelijk inzicht en de woordenschat). “Als muziekles echt een invloed had op de cognitie van de kinderen dan zouden we tijdens dit onderzoek beter in staat moeten zijn om dat effect te detecteren, omdat deze testjes gevoeliger zijn dan een algemene IQ-test.”

WIST U DAT…

…mensen een goede muzikant helemaal niet herkennen aan zijn muziek?

Niet significant
Maar ook tijdens dit onderzoek konden de onderzoekers niet aantonen dat muziekles cognitieve voordelen had. En ook nadat de onderzoekers het experiment nog eens herhaalden (nu met 45 ouders en hun kinderen) bleek muziekles geen positief effect op de intelligentie te hebben. “Er waren kleine verschillen tussen de prestaties van beide groepen, maar die verschillen waren niet groot genoeg om statistisch significant te zijn.”

Toch moeten ouders dit onderzoek niet aangrijpen om hun kinderen massaal van muziekles te halen. De onderzoekers benadrukken dat muzieklessen desalniettemin heel belangrijk zijn. “Elke cultuur heeft muziek, waaronder muziek voor kinderen. Muziek vertelt iets over wat het betekent om mens te zijn en het zou gek zijn als we dat niet aan onze kinderen leren.”