kip

Kippen zagen er enkele honderden jaren geleden heel anders uit dan vandaag de dag. Tot die verrassende conclusie komen onderzoekers nadat ze het DNA van kippen bestudeerden.

Onderzoekers bestudeerden het DNA van kippen die tussen de 200 en 2300 jaar geleden in Europa leefden. Uit het onderzoek blijkt dat sommige kenmerken die we met moderne kippen associëren nog niet zo heel lang geleden zijn ontstaan. Neem bijvoorbeeld de gelige huidskleur van de kip: pas zo’n 500 jaar geleden begon het normaal te worden dat kippen een dergelijke huidskleur hadden.

Evolutie
Wetenschappers willen graag achterhalen hoe, waar en wanneer mensen wilde planten en dieren begonnen te ‘veranderen’ in de gewassen, huisdieren en vee dat we vandaag de dag kennen. Vaak wordt daarbij het DNA van de gedomesticeerde planten of dieren vergeleken met het DNA van hun wilde voorouders. Van genen die anders zijn, wordt dan vaak aangenomen dat deze een belangrijke rol speelden in het domesticatieproces. Maar steeds meer onderzoeken trekken die aanname in twijfel. Ook dit onderzoek met de kippen doet dat.

WIST U DAT…

…wetenschappers onlangs een drie meter hoge dinosaurus met kip-achtige trekjes ontdekt hebben?

Twee genen
De onderzoekers richtten zich op twee genen die anders zijn in moderne kippen dan in hun wilde voorouder: het rode kamhoen (zie afbeelding hierboven). Het ene gen (BCDO2) in kwestie wordt geassocieerd met de gelige huidskleur. Het andere (TSHR) met de productie van schildklierhormonen. De exacte functie van TSHR is onbekend, maar het gen oefent wellicht invloed uit op het leggedrag van de kippen. Kippen kunnen het hele jaar door eieren leggen, het rode kamhoen doet dat niet.

Veelvoorkomende eigenschappen
Toen de onderzoekers het DNA van moderne kippen vergeleken met het DNA van kippen die enkele honderden jaren geleden leefden, ontdekten ze iets opvallends. Slechts één van de kippen uit enkele eeuwen geleden had een gelige huid, terwijl zo’n gele huid tegenwoordig normaal is. Ook bleek minder dan de helft van de oude kippen de versie van het TSHR-gen te hebben dat moderne kippen hebben. De resultaten suggereren dat deze kenmerken pas de laatste 500 jaar – duizenden jaren na het ontstaan van de kip – gemeengoed werden onder kippen. “Alleen omdat een eigenschap van planten of dieren vandaag de dag veel voorkomt, wil niet zeggen dat deze eigenschap er van het begin af aan in gefokt werd,” legt onderzoeker Greger Larson uit.

“Het laat zien dat de huisdieren en het vee dat we vandaag de dag kennen – honden, kippen, paarden, koeien – waarschijnlijk heel anders zijn dan de dieren die onze over-overgrootouders kenden.” Dat er in zo’n korte tijd zo veel kan veranderen, is niet heel verwonderlijk. “Ze zijn onderworpen aan de grillen van de menselijke verbeelding en controle, dus een radicale verandering in hun uiterlijk kan in enkele generaties bereikt worden.”