Nieuw onderzoek biedt hoop voor mensen bij wie de kilo’s er na een streng dieet weer aanvliegen.

Wanneer je een streng dieet volgt, kunnen de kilo’s er zomaar afvliegen. Maar laat je de teugels na een tijdje iets vieren, dan is de kans groot dat de kilo’s er ook zo weer aan zitten. Dat wordt ook wel het jojo-effect genoemd.

Evolutionair
Het is allemaal te herleiden naar de manier waarop ons lichaam werkt. Als we langdurig diëten moet ons lichaam vet verbranden om voldoende energie te verkrijgen. Tegelijkertijd doet ons brein er alles aan om energie te besparen en zodra er weer wat meer voedsel voorhanden is, zorgt het ervoor dat het lichaam stopt met het verbranden van vet en in plaats daarvan energie gaat halen uit calorieën in het voedsel dat wij nuttigen. Tegelijkertijd moedigt het brein – met het dieet nog in het achterhoofd – het lichaam aan om meer vet op te gaan slaan, want tja, je weet nooit wanneer er weer zo’n periode van ‘voedselschaarste’ aanbreekt. En voilà: het jojo-effect is een feit. Je kunt daar overigens vrij weinig aan doen; het is een middels evolutie verkregen mechanisme dat de overlevingskansen in door vette jaren afgewisselde magere jaren, vergroot.

Nieuwe ontdekking
Geen wonder dus dat velen ten prooi vallen aan dat gewraakte jojo-effect. Maar Amerikaanse onderzoekers komen nu met goed nieuws. Ze denken handvaten te hebben gevonden om het hierboven beschreven mechanisme te controleren en het jojo-effect een halt toe te roepen.

Crat
De onderzoekers ontdekten in de hersencellen van muizen een interessant eiwit dat kortweg Crat wordt genoemd. Het eiwit bevindt zich in de hersencellen die hongersignalen verwerken en reguleert de opslag van vet nadat de dieren een periode van voedselschaarste achter de rug hebben, zo is te lezen in het blad Cell Reports.

Uitgeschakeld
De onderzoekers zijn erin geslaagd om het eiwit bij één muis uit te schakelen. Die muis consumeerde zijn vetreserves wanneer hij op dieet was of weer gevoed werd na op dieet te zijn geweest, sneller dan normaal. “Het manipuleren van dit eiwit biedt de kans om het brein voor de gek te houden en ervoor te zorgen dat het de kwijtgeraakte kilo’s niet vervangt,” vertelt onderzoeker Zane Andrews. “Door dit eiwit te reguleren, kunnen we ons ervan verzekeren dat door een dieet kwijtgeraakte kilo’s wegblijven.”

De experimenten beperken zich tot muizen, dus of het ook onder mensen zo werkt, is afwachten. Maar als dat zo is, is dat niet alleen hoopgevend voor mensen die worstelen met overtollige kilo’s. De ontdekking kan namelijk ook van grote waarde blijken voor mensen met stofwisselingsziekten, zoals diabetes type 2.