‘Handafdrukken’ die in de Steentijd in een grot in Egypte zijn achtergelaten, laten helemaal geen mensenhanden zien, zo stelt nieuw onderzoek.

In de Libische Woestijn bevindt zich – op Egyptisch grondgebied – de grot die aangeduid wordt met de naam Wadi Sūra II. In deze grot zijn in het verleden verschillende rotstekeningen teruggevonden die stammen uit het begin of het midden van het Holoceen. Daarnaast is er ook een andere vorm van ‘kunst’ uit deze zelfde periode aangetroffen: handafdrukken. Aangenomen werd dat mensen – waaronder kinderen of baby’s, want de afdrukken waar dit onderzoek over gaat, zijn klein – hun handen op de wand plaatsten, waarna verf op de hand en muur werd geblazen. Je kunt het vergelijken met sjabloneren. Het resultaat zie je hieronder.

In de grote handafdruk is een afdruk van een kleine hand zichtbaar. Nieuw onderzoek suggereert nu dat de kleine afdruk door de voorpoot van een reptiel is achtergelaten. Afbeelding: Emmanuelle Honoré.

In de grote handafdruk is een afdruk van een kleine hand zichtbaar. Nieuw onderzoek suggereert nu dat de kleine afdruk door de voorpoot van een reptiel is achtergelaten. Afbeelding: Emmanuelle Honoré.

Grote verschillen
Maar wetenschappers hebben nu die afdrukken nog eens bestudeerd en komen tot de verrassende conclusie dat de handafdrukken niet toebehoren aan mensen. De onderzoekers vergeleken de afdrukken onder meer met de handen van pasgeboren en zelfs te vroeg geboren baby’s. Ze keken naar de grootte, de verhoudingen en de vorm en ontdekten dat er grote verschillen waren tussen mensenhanden en de afdrukken.

Reptielen
Maar wiens handen zien we hier dan? Waarschijnlijk zien we hier de voorpoot van een reptiel, zo stellen de onderzoekers. Onduidelijk is waarom mensen de voorpoten van reptielen gebruikten als sjablonen. De dertien kleine ‘pootafdrukken’ bevinden zich in veel gevallen in een grotere handafdruk, wat voorzichtig lijkt te wijzen op een verbondenheid tussen het reptiel en de mensen. Maar welke (symbolische) waarde het reptiel in de ogen van deze mensen had, blijft vooralsnog gissen.

Als we hier werkelijk pootafdrukken van reptielen zien, is dat heel bijzonder. Afdrukken van de handen van mensen worden regelmatig in grotten teruggevonden, maar zeer oude afdrukken van de poten van dieren zijn een stuk zeldzamer. Afdrukken van poten van dieren met vijf tenen/vingers – zoals reptielen – zijn zelfs nog nooit eerder aangetroffen.