termietenheuvel

Wat kan een klein termietje bewerkstelligen? Nou, veel! Dat blijkt uit een nieuw onderzoek dat aantoont dat termieten in staat zijn om de verwoestijning van relatief droge gebieden tegen te houden.

Termieten bouwen heuvels waarin ze vocht en voedingsstoffen opslaan. Dankzij die heuvels kan water bovendien – via de tunneltjes in de heuvel – beter de grond binnendringen. Het resultaat: rondom en nabij de termietenheuvels gedijen planten prima.

Verwoestijning
Termietenheuvels blijken zo zelfs in staat om de verwoestijning tegen te gaan, zo schrijven onderzoekers van de Princeton University. Ze bestudeerden ‘droge landschappen’ (zoals de savanne) waarin termieten leefden en ‘droge landschappen’ waarin geen termieten leefden. Ze ontdekten dat droge landschappen met termietenheuvels veel minder regen nodig hebben om te voorkomen dat het woestijngebieden worden dan landschappen zonder termietenheuvels. “De regen is overal hetzelfde, maar omdat termieten het water in staat stellen om beter in de grond door te dringen, groeien planten op of nabij de heuvels alsof ze meer regen ontvingen,” vertelt onderzoeker Corina Tarnita. “De vegetatie op en rond de termietenheuvels houdt langer stand. Zelfs wanneer de omstandigheden moeilijk zijn en vegetatie van de heuvels verdwijnt, is het (dankzij de termieten, red.) makkelijker voor vegetatie om terug te keren. Zolang er heuvels zijn, heeft een ecosysteem een betere kans om zich te herstellen.”

Beter bestand
Relatief droge gebieden – zoals savannes en graslanden – kunnen vrij eenvoudig veranderen in woestijnen. Maar termieten maken dat dus moeilijker. Het suggereert dat termieten ervoor kunnen zorgen dat gebieden beter bestand zijn tegen een veranderend klimaat.

De onderzoekers richtten zich tijdens hun studie op termieten uit het geslacht Odontotermes, maar benadrukken dat hun resultaten waarschijnlijk voor alle termieten gelden die belangrijke grondstoffen opslaan in hun nesten. En wellicht drukken ook andere soorten organismen door het bouwen van nesten een stempel op een ecosysteem. Denk dan bijvoorbeeld aan mieren, prairiehonden en goffers.