Wetenschappers hebben op Kreta een extreme dwergmammoet ontdekt. Het dier was slechts één meter hoog en woog ‘maar’ 300 kilo.

Dat melden wetenschappers van het Natural History Museum in Londen. Ze beschrijven hun vondst in het blad Proceedings of the Royal Society B.

Fossiele resten
De onderzoekers konden de mammoet identificeren aan de hand van fossiele resten. Deze werden al in 1904 op Kreta teruggevonden, maar nu pas bleek dat het om een gloednieuwe soort mammoet gaat die ook nog eens de kleinste van zijn soort is. De mammoet heeft de naam Mammuthus creticus gekregen.

WIST U DAT…

…er hard gewerkt wordt om de mammoet te klonen?

Voorouders
De onderzoekers probeerden direct te achterhalen waar de mammoet precies vandaan kwam. Waar was deze ontstaan? Eerst dachten ze dat hij afstamde van de Palaeoloxodon antiquus, een olifant waar alle dwergolifanten vanaf stammen. Maar al snel bleek dat de fossiele resten niet aan een olifant, maar aan een mammoet toebehoorden. De mammoet bleek het meest weg te hebben van de Mammuthus meridionalis: een mammoet die zo’n 2,5 miljoen tot 800.000 jaar geleden in Europa voorkwam. “Maar we konden ook een andere soort niet uitsluiten,” vertelt onderzoeker Victoria Herridge. “Namelijk M. rumanus. Dit is de eerste mammoetsoort die in Europa is teruggevonden.” De mammoet leefde ongeveer 3,5 miljoen jaar geleden. “Dit betekent dat de voorouder van M. creticus Kreta mogelijk 3,5 miljoen jaar geleden al bereikt zou hebben.”

V.l.n.r.: fossiele resten van de poot van M. creticus. Een tand van M. creticus in vergelijking met een tand van een grote mammoet. En daarnaast nogmaals de tand van M. creticus. Foto's: Natural History Museum.

Kleintje
Dat de mammoet op Kreta steeeds kleiner werd, is logisch. Daarmee gehoorzaamde de soort aan de Wet van Foster. Volgens deze wet passen dieren zich aan de hoeveelheid grondstoffen en roofdieren in een gebied aan. Op een eiland resulteert dat er vaak in dat de dieren kleiner worden. Simpelweg omdat er te weinig voedsel is. Andere diersoorten worden juist groter, omdat er ook minder roofdieren voorkomen. Welk pad de M. creticus koos, moge duidelijk zijn. Toch willen de onderzoekers de mammoet eigenlijk geen dwerg noemen. Het was eerder een extreme dwerg. En het is voor het eerst dat een mammoet wordt gevonden die zich op een eiland tot een extreem kleine soort heeft ontwikkeld.

Niet wolharig
Wanneer wij aan mammoeten denken, denken we eigenlijk automatisch aan de bekendste soort: de wolharige. Maar dat was M. creticus niet. “Er was een serie mammoetsoorten die de wolharige mammoet voorging en wij denken dat M. creticus van deze exemplaren afstamde,” vertelt onderzoeker Adrian Lister. Waarschijnlijk had het dier dan ook geen wolharige vacht.

Er is nog genoeg voer voor een vervolgonderzoek. Zo zouden de wetenschappers graag nog willen achterhalen wanneer M. creticus precies leefde en hoe hij op Kreta is terechtgekomen.