evolutie

De hond is anno 2015 een snelle jongen en dat heeft alles te maken met een klimaatverandering die miljoenen jaren geleden in gang werd gezet.

Aangenomen wordt dat de ‘wortels’ van de hond in Noord-Amerika liggen. Daar leefden het dier zo’n 40 miljoen jaar geleden in een warm en bebost gebied. De honden van toen leken meer op mangoesten (zie afbeelding hieronder) dan op de hond zoals we die vandaag de dag kennen en waren perfect aan de warme en beboste omgeving aangepast. Zo waren hun voorpoten niet geschikt om te rennen, maar wel geschikt om heel snel een voorbijkomende prooi mee te grijpen. Maar een paar miljoen jaar later begon het klimaat te veranderen: het werd koeler en het centrale deel van Noord-Amerika werd droger. De bossen maakten plaats voor open graslanden. Wat had dat voor invloed op de hond?

Afbeelding: © Hans Hillewaert (via Wikimedia Commons).

Afbeelding: © Hans Hillewaert (via Wikimedia Commons).

De hond en klimaatverandering
Om dat uit te zoeken, verzamelden onderzoekers de ellebogen en gebitten van 32 soorten honden die leefden in de periode tussen 40 miljoen en 2 miljoen jaar geleden. En al snel zagen ze iets opvallends. Zodra het klimaat veranderde en de vegetatie verdween, veranderden ook de honden: van dieren die een hinderlaag legden in dieren die actief op jacht gingen en hun prooi achtervolgden (zoals de coyote en vos) en uiteindelijk werden het dieren met engelengeduld die wel een hele dag achter een prooi aan konden lopen (zoals wolven).

De prooi is niet leidend
Het onderzoek laat zien dat roofdieren net als planteneters zeer gevoelig zijn voor veranderingen in klimaat en vegetatie. “Hoewel dt logisch lijkt, was het nog nooit bewezen,” stelt onderzoeker Christine Janis. Het onderzoek laat zien dat roofdieren niet evolueren in reactie op hun prooien. Dus honden ontwikkelden de voorpoten waarmee ze konden rennen niet omdat hun prooi sneller ging lopen, maar in reactie op het veranderende klimaat en de veranderende omgeving. Het was tenslotte pas de moeite waard om te gaan rennen zodra er ruimte was om te rennen.

Als de evolutie van roofdieren zoals de hond over de afgelopen miljoenen jaren zo sterk bepaald is door het klimaat, dan mag men verwachten dat de hond ook op de huidige klimaatverandering gaat reageren. Dit onderzoek kan ons helpen voorspellen wat de reactie van de hond zal zijn.