atmosfeer

Het leek een oplossing te zijn voor klimaatverandering: de aarde kunstmatig afkoelen door deeltjes in de stratosfeer te injecteren. Maar dat is het zeker niet, zo stellen Wageningse onderzoekers nu.

De aarde warmt op. En de meeste overheden zijn het er wel over eens dat de uitstoot zodanig beperkt moet worden dat de gevolgen van die klimaatverandering te overzien zijn. Maar zelfs nadat de overheden de handen ineensloegen om de uitstoot terug te dringen, bleef deze stijgen. En de concentratie CO2 in de atmosfeer is de grens van 400 ppm (deeltjes per miljoen) voorbij.

Fijne deeltjes
Sommige onderzoekers pleiten dan ook voor een alternatieve oplossing: geo-engineering. Naast het terugdringen van de uitstoot zouden onderzoekers actief maatregelen moeten nemen om de hoeveelheid zon die het oppervlak van de aarde bereikt, te beperken. Dat kan bijvoorbeeld door in de stratosfeer fijne deeltjes uit te strooien. Die deeltjes weerkaatsen een deel van het zonlicht, waardoor het aardoppervlak afkoelt.

Mooi plan?
Op papier lijkt het een mooi plan. Maar zou het daadwerkelijk resulteren in een koelere aarde? En – ook niet onbelangrijk – zouden politici wereldwijd het eens kunnen worden over het inzetten van deze piepkleine deeltjes? In het blad Nature Climate Change komen de onderzoekers met een antwoord op die vragen.

Ze stellen allereerst dat deze methode er inderdaad voor kan zorgen dat de gemiddelde temperatuur op aarde daalt. Maar de kleine deeltjes kunnen er niet voor zorgen dat het huidige klimaat behouden blijft. In plaats daarvan ontstaat er een hele nieuwe klimaatsituatie. Voor sommige delen van de wereld zal die nieuwe situatie gunstig zijn. Voor andere delen ongunstig (denk aan grote droogtes). Met dat in het achterhoofd is het ook heel onwaarschijnlijk dat politici wereldwijd met deze aanpak zullen instemmen, zo verwachten de onderzoekers, die tevens benadrukken dat geo-engineering wellicht nog niet te overziene risico’s met zich meebrengt. Het klimaatsysteem is vrij ingewikkeld en onduidelijk is welke effecten het injecteren van kleine deeltjes in de stratosfeer heeft op bijvoorbeeld de verdeling van de neerslag en warmte op aarde. “Voorzichtig uitgedrukt zal geo-engineering zich niet ontpoppen als de doorbraak die sommige mensen ervan verwachten.”