De heftige smogproblemen waar China ’s winters mee te maken krijgt, worden mede mogelijk gemaakt door…smeltend zee-ijs.

Daarnaast doet ook de toegenomen sneeuwval in Eurazië een duit in het zakje. Dat schrijven onderzoekers in het blad Science Advances. Het smeltende zee-ijs en de toegenomen sneeuwval – beiden het resultaat van klimaatverandering – veroorzaken veranderingen in de atmosfeer. En die veranderingen in de atmosfeer zorgen ervoor dat vervuilde lucht langdurig boven China blijft hangen.

Geen koude lucht
Het kan verklaren waarom China ondanks dat het land de uitstoot van vervuilende stoffen heeft teruggedrongen toch elke winter weer met ernstige smogproblemen te maken krijgt. “Het komt voornamelijk door een heel snelle verandering in het poolgebied waar zee-ijs afneemt en sneeuwval toeneemt,” legt onderzoeker Yuhang Wang uit. “Het voorkomt dat koude lucht de oostelijke delen van China binnendringt en de luchtvervuiling wordt weggevoerd.”

Meer weten…

…over het smogprobleem van China en wat de Chinezen daarvan merken? Lees er alles over in ons interview met professor Arnold Tukker, hoogleraar industriële ecologie aan de universiteit Leiden: “Het is heel bizar, al na één of twee dagen krijg je tranende ogen en begin je te kuchen. Het slaat gewoon op je lichaam.”

2013
De onderzoekers baseren hun conclusies op onderzoek naar het enorme smogprobleem waar China in januari 2013 mee geconfronteerd werd. Bij de Amerikaanse ambassade in Beijing werd in die maand een recordbrekende concentratie fijnstof gemeten. Het onderzoek wijst echter uit dat in die maand de uitstoot van vervuilende stoffen niet toenam. Het suggereerde dat er nog een andere factor was die het smogprobleem in China verergerde.

Koude lucht
En die factor is dus een gebrek aan koude lucht. Door de afname in zee-ijs en toename van sneeuwval is de Oost-Aziatische wintermoesson naar het oosten geschoven, legt Wang uit. “Hierdoor nemen de windsnelheden af en ontstaat een atmosferische circulatie die de lucht in China sterker laat stagneren.” Dat er iets veranderde in de atmosfeer, wordt onder meer onderschreven door de strenge winter waar Korea en Japan in 2013 mee te maken hadden en de opvallend warme winter die het oostelijke deel van China in datzelfde jaar was toebedeeld. Tevens wijzen de onderzoekers erop dat we in de winter van 2017 hetzelfde hebben zien gebeuren: in september 2016 werd er weinig Arctisch zee-ijs gemeten, er viel veel sneeuw en China ging wederom gebukt onder een dikke laag smog.

Het is slecht nieuws, benadrukt Wang. “We verwachten dat de smog, ondanks de inspanningen om de uitstoot terug te dringen, ook in de toekomst een probleem zal blijven (…) Emissies zijn niet langer de enige drijvende kracht achter deze omstandigheden.” Het onderzoek laat tevens zien dat grote verstoringen die het resultaat zijn van klimaatverandering regionaal een grote impact kunnen hebben. “De snelle verandering in de opwarming van het poolgebied heeft echt een grote impact op China. Het geeft China een goede reden om niet alleen minder vervuilende stoffen in de lucht te pompen, maar ook te kijken naar de mogelijkheden die er zijn om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Ons onderzoek laat zien dat het terugdringen van die uitstoot het wintersmogprobleem zou verkleine.”