De langst levende zoogdiergroep multituberculata concurreerde met de dinosaurus door middel van complexe tanden, zo blijkt.

De multituberculaten leefden van het Jura tot het Vroeg-Oligoceen en waren tijdens het Krijt één van de meest succesvolle zoogdierorde. Bijzonder is dat de dieren de overgang naar het Tertiair overleefden (de dinosaurus overleefde dit niet) en nog een belangrijk deel van de fauna vormden in het Paleoceen. De multituberculaten zijn uiteindelijk door de knaagdieren, zoals wij die nu kennen, verdrongen. Een nieuw onderzoek van de University of Washington toont aan dat deze zoogdieren zo succesvol waren vanwege de knobbels op hun kiezen. Hierdoor waren zij in staat om zich grotendeels te voeden met angiospermen, een belangrijke groep landplanten die gekenmerkt worden door bloemen.

Klik voor een vergoting. De tanden van de multituberculata evolueerden van een simpele naar een meer complexere vorm. Bron: washington.edu

Tanden
De wetenschappers onderzochten de tanden van 41 multituberculaten fossielen. Door middel van laser- en computertomografie waren zij in staat om 3D-plaatjes in hoge resolutie te creëren. Met geografische informatiesoftware analyseerde het team de vorm van de tanden. De meest complexe tanden lieten vele knobbels en topjes zien. De onderzoekers kwamen tot de conclusie dat de complexiteit van een gebit veel kan vertellen over het voedseldieet. Bij de multituberculaten zaten de scherpe mesachtige tanden aan de voorkant van de mond, maar het team kwam erachter dat deze tanden in de loop der tijd steeds minder belangrijk werden. De kiezen werden juist steeds complexer en kregen tot wel 348 knobbels per tandenrij, ideaal voor het eten van plantenmateriaal.

Multituberculata
Ongeveer 170 miljoen jaar geleden waren de multituberculaten net zo groot als een muis. Toen de angiospermen zo’n 140 miljoen jaar geleden verschenen, groeide het lichaam van het dier tot de grootte van een bever. Het aantal angiospermen bleeft groeien wat volgens de onderzoekers tot gevolg had dat ook de populatie van insecten groeiden. Na de uitsterving van de dinosauriërs, bleven de dieren floreren. Totdat zij 34 miljoen jaar geleden uitstierven als gevolg van de opkomst van andere zoogdieren zoals hoef- en knaagdieren.

De multituberculata waren dus in staat om de overgang van het Krijt naar het Tertiair te overleven door middel van hun steeds complexere tanden. Dit in tegenstelling tot de dinosaurus, die de overgang niet overleefde.