Wellicht wordt er in 2020 een onderwatertelescoop geplaatst in de Middellandse Zee. Het KM3Net onthulde deze week een plan voor een grote neutrinodetector.

Het KM3Net is een samenwerkingsverband, waaraan diverse (Nederlandse) instituten deelnemen. Onderzoekers binnen dit samenwerkingsverband schreven een paper over de neutrinodetector en publiceerden dit in het wetenschappelijke vakblad ‘Journal of Physics G: Nuclear and Particle Physics’. In het paper staan de wetenschappelijke doelstellingen en de kosten van het project beschreven.

“De zwakke interactie tussen neutrino’s en normale materie is zowel een vloek als een zegen”, reageert Maarten de Jong, woordvoerder van het KM3NeT-project. “Het is daarom heel lastig om de deeltjes te spotten. Dat is waarom we een grote detector nodig hebben.”

Het nut van neutrino’s
Neutrino’s zijn bijzondere deeltjes die zich razendsnel verplaatsen en slechts zelden de interactie met materie aangaan, aangezien ze geen elektrische lading hebben. Elke seconde bewegen miljarden neutrino’s zich door planeten, de muren van onze huizen en zelfs onze lichamen heen. De meeste neutrino’s die door onze aarde bewegen, zijn afkomstig van de zon of onze atmosfeer. Een stuk zeldzamer zijn de neutrino’s die afkomstig zijn van buiten ons zonnestelsel. Toch willen onderzoekers die neutrino’s dolgraag detecteren. Wetenschappers denken namelijk dat deze neutrino’s ons meer kunnen vertellen over de objecten waaruit ze voortkomen: onder meer supernova’s en zwarte gaten.

De installatie van de telescoop
De onderwatertelescoop wordt in verschillende fases geïnstalleerd. In de eerste fase worden 31 honderden meter lange kabels op de zeebodem verankerd. Speciale boeien met sensoren worden aan deze kabels geknoopt, die proberen het zogenoemde Tsjerenkovlicht op te vangen. Dit is het licht wat neutrino’s produceren als ze door een vloeistof – bijvoorbeeld het water van de Middellandse zee – reizen. Dit licht is relatief makkelijk te zien, omdat het op een diepte van enkele kilometers zeer donker is.

In de tweede fase worden meer kabels en optische sensoren geplaatst. Het is nog onbekend wanneer het project klaar is, maar dit zal pas in het volgende decennium zijn. Het totale prijskaartje bedraagt 126 miljoen euro.