Fossiele koralen met een respectabele leeftijd van een half miljoen jaar oud laten zien dat ze heel wat zware omstandigheden – waaronder een heftige ijstijd – hebben weten te overleven en bieden daarmee hoop voor de jongere koraalriffen en hun strijd tegen klimaatverandering.

De ecosystemen van de oude koraalriffen kunnen enorme veranderingen van de leefomgeving aan. Dat concluderen wetenschappers. De riffen overleefden eerder al een enorme daling van het zeeniveau tijdens de ijstijd en zouden een omgekeerde situatie ook aan moeten kunnen.

Het is voor het eerst dat er onderzoek wordt gedaan naar de invloed van een dalend zeeniveau op de riffen. Het dieptepunt van de ijstijd resulteerde in een zeespiegeldaling van zo’n 120 meter in vergelijking met de huidige stand. Acht oude riffen in de Huon Golf nabij Papoea-Nieuw-Guinea wisten te overleven en ook hun rijke diversiteit aan organismen bleef intact.

“Natuurlijk was de zee toen aan het dalen en is deze vandaag de dag aan het rijzen,” vertelt onderzoeker John Pandolfi. “Maar als we willen weten wat er met koralen gebeurt als ze met vijanden te maken hebben dan moeten we bestuderen wat er onder alle omstandigheden gebeurt.”

“Als het zeeniveau daalt dan krijg je een catastrofale afname van de grootte van het rif en zijn riffen niet langer met elkaar verbonden. Deze omstandigheden zijn in bepaalde opzichten gelijk aan wat de koralen vandaag de dag door menselijk ingrijpen mee moeten maken. Er zijn dus nuttige parallellen.”

In de ijstijd behielden de riffen het leven door een andere samenstelling te kiezen. De riffen lagen dichter bij de zeebodem en groeiden langzamer. “Een interessante vondst van dit onderzoek is dat complexe ecosystemen in het koraal gehandhaafd werden tijdens de minder optimale periodes waarin het zeeniveau laag was.”

Toch durven de onderzoekers niet met zekerheid vast te stellen dat het koraal een nieuwe klap te boven komt. Er zijn vandaag de dag immers veel meer negatieve factoren; het water stijgt, de waterkwaliteit neemt af, de zee wordt leeggevist en het koraal verbleekt. Volgens Pandolfi is het op dit moment belangrijk dat de riffen zo snel mogelijk weer dezelfde kwaliteit als vroeger krijgen. Alleen dan kunnen de gebieden de klappen opvangen.

Het onderzoek geeft in ieder geval wel hoop. Als de riffen een daling van 120 meter overleefden, dan zou er toch ook voor deze omstandigheden enige veerkracht moeten zijn?