Wetenschappers hebben ontdekt dat koraalriffen wereldwijd – onder meer ten zuidoosten van Azië, in de Indische Oceaan en in de Stille Oceaan – wit worden. Deze verbleking van het koraal treedt op doordat de kleurrijke algen die het koraal van oudsher een kleurtje geven, door de riffen worden afgestoten.

De wetenschappers hebben met behulp van duikers enorme gebieden in kaart gebracht waar het koraal letterlijk wat pipsjes ziet. Er zijn verschillende riffen die er slecht aan toe zijn. Zo heeft de verbleking rondom de Maldiven zijn tol geëist en dreigt ook het koraal in het Caribisch gebied wit te worden.

Verloren
De wetenschappers vermoeden dat het witte koraal te wijten is aan de hoge watertemperaturen van dit jaar. In 1998 was het water ook al zo warm en daardoor ging zo’n zestien procent van alle koraalriffen verloren. “Dit is een enorm gebeuren en we zullen een hoop koralen zien sterven,” voorspelt wetenschapper Mark Eakin.

Bleekjes
De verbleking van het koraal treedt op wanneer de watertemperaturen minimaal één graad hoger zijn dan normaal. Men vermoedt dat de hoge temperaturen ervoor zorgen dat algen overactief worden en het koraal waar ze te gast zijn letterlijk vergiftigen. Het koraal verdrijft daarop de algen om zichzelf te beschermen. Maar zonder algen heeft het koraal geen voedsel en wordt het steeds zwakker.

Kwetsbaar
Het is mogelijk dat de riffen zichzelf herstellen, maar ze blijven daarna nog wel zeer kwetsbaar. Met name stormen, infecties en milieuproblemen komen in het vervolg twee keer zo hard aan. En dat heeft ook gevolgen voor andere oceaanbewoners. Koraalriffen verschaffen voedsel en een schuilplaats aan ongeveer 25 procent van alle zeedieren. Wanneer de algen verdwijnen, wordt deze kleurrijke woning als het ware onbewoonbaar verklaard: er is dan geen voedsel en geen bescherming meer.

Thailand
De riffen voor de kust van Thailand, Maleisië, Vietnam, Cambodja en Indonesië zijn zwaar getroffen. Ook nabij Sri Lanka en voor de oostelijke kust van Afrika is het raak. Volgens Thaise wetenschappers is 90 procent van hun koraal wit geworden en is reeds 20 procent dood. De kans bestaat dat het probleem in de toekomst alleen maar groter wordt. De watertemperaturen blijven namelijk stijgen.

Koraal is een bijzondere combinatie van dieren, algen en stenen en vormt enorme onderzeese constructies. Hierin leven duizenden vissen en leggen veel dieren hun jongen ter bescherming neer. Wanneer riffen door de verbleking worden aangetast kan het zeker tien tot zeventig jaar duren voor ze zich herstellen.

Links gezond koraal en rechts gebleekt koraal. Foto: NOAA