wekker

‘Je bent wat je eet’ zeggen mensen wel eens, maar speelt wat u eet ook een rol in hoeveel u slaapt? Een nieuw onderzoek suggereert van wel.

Omdat slaap net zoals voeding en lichaamsbeweging bepalend is voor gezondheid en welzijn, en het aantal mensen met gewichtstoename en obesitas stijgt, besloten onderzoekers van de Universiteit van Pennsylvania onderzoek te doen naar een eventueel verband tussen voeding en slaap. Dit wees uit dat bepaalde voedingsstoffen een onderliggende rol kunnen spelen bij de duur van slaap en dat mensen die gevarieerd eten ook de gezondste slaappatronen hebben. Het onderzoek wordt gepubliceerd in Journal Appetite.

“Hoewel velen denken dat er een relatie is tussen wat we eten en hoe we slapen, zijn er maar weinig wetenschappelijke studies naar dit verband,” vertelt Michael A. Grandner, instructeur in de psychiatrie en lid van het Centrum voor Slaap-en Circadiaanse Neurobiologie aan Penn University aan Scientias.nl. “In het algemeen weten we dat degenen die aangeven dat zij elke nacht 7 tot 8 uur slapen, meestal een betere gezondheid en welzijn ervaren. Dus stellen we simpelweg de vraag ‘Zijn er verschillen in het dieet van degenen die aangeven dat zij korter, normaal of langer slapen?’”

Het onderzoek
Om deze vraag te beantwoorden, onderzocht het team data van het National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES) uit 2007 en 2008. De vragenlijsten bevatten ook demografische, sociaaleconomische, voeding- en gezondheidsgerelateerde vragen en de mensen die de vragenlijsten invulden waren representatief voor de complete populatie van de VS. Bij het recente onderzoek verdeelden de wetenschappers de data in groepen met verschillende slaapgewoonten: heel kort (5 uur per nacht of minder), kort (5-6 uur per nacht), standaard (7-8 uur per nacht) en lang (9 uur per nacht of meer). De deelnemers bespraken met speciaal getraind personeel tot in de details wat zij allemaal tot zich namen. Van af en toe een glas water tot gedetailleerde verslagen van elk onderdeel van elk genuttigde maaltijd. Vervolgens vergeleken ze de verschillen in voedingsstoffen en de totale calorie-inname van de groepen, ook na controle van demografische en sociaaleconomische factoren, lichamelijke activiteit, overgewicht en andere mogelijk verklaarbare factoren.

Variatie en calorieën
De onderzoekers zagen dat de totale calorie-inname varieerde. Zo consumeerden de erg korte slapers de meeste calorieën, gevolgd door de normale slapers, hierna gevolgd door de korte slapers en ten slotte door de lange slapers. De variatie van voedingsmiddelen was het grootst bij de normale slapers en het kleinst bij de erg korte slapers. Ook werden er verschillen gevonden in voedingsstoffen waaronder eiwitten, koolhydraten, vitaminen en mineralen.

Verschillende voedingsstoffen
Bij het analyseren van de resultaten ontdekten de onderzoekers dat de verschillen in voedingsinname het meest gekenmerkt werden door de belangrijke voedingsstoffen in deze voeding. Hierdoor zagen zij een link tussen hele korte slaap (5 uur per nacht of minder) en het minder drinken van kraanwater, lycopeen (natuurlijke kleurstoffen van rood en oranje gekleurd voedsel) en totaal aan koolhydraten. Korte slaap (5-6 uur per nacht) was gelinkt aan minder vitamine C, kraanwater, selenium (een niet-metaal uit noten, vlees en schaaldieren) en meer luteïne (natuurlijke gele kleurstof uit groene bladgroenten zoals boerenkool). Lange slaap (9 uur per nacht of meer) werd geassocieerd met minder theobromine (een bittersmakende stof uit chocolade en thee), dodecaanzuur (een verzadigde vetzuur), choline (stof uit bijvoorbeeld eieren en vet vlees dat nodig is voor de aanmaak van sommige aminozuren), totaal aan koolhydraten en meer alcohol.

Hoe beïnvloedt dit de slaap?
“Over het algemeen verschilt het dieet van mensen die 7 tot 8 uur per nacht slapen met dat van mensen die meer of minder slapen. We bemerkten ook dat de korte en lange slapers minder gevarieerd eten,” zegt Grandner. “Maar wat we nog steeds niet weten is of mensen met een ander dieet hun slaapgewoonten kunnen veranderen.” Volgens de onderzoeker is het belangrijk om dit te achterhalen omdat korte slaap zou kunnen leiden tot gewichtstoename en obesitas, diabetes en hart- en vaatziekten. “Eveneens weten we dat mensen die te lang slapen ook negatieve gezondheidsrisico’s ervaren. Met de ideale mix van voedingsstoffen en calorieën bevorderen we de gezondste slaapgewoonten en dit is een potentiële manier om het aantal gevallen van obesitas en andere gezondheidsrisico’s terug te dringen.”

Wisselwerking
Misschien herkent u zelf ook dat u na een korte nacht gedurende de dag meer behoefte heeft aan zoetigheid of een vette hap. Is dit niet gewoon doordat het lichaam de (snelle) energie nodig heeft om op de been te blijven? “De relatie tussen slaap en voeding is ingewikkeld en er kan goed sprake zijn van een wisselwerking,” vertelt Grandner ons wanneer we hem daarnaar vragen. “Het slaappatroon beïnvloedt hormonale niveaus. Deze dicteren honger en verzadiging, maar ook de sociale patronen betrokken bij eten en drinken. En wat we eten heeft weer effect op onze slaapregulatie.” Hij legt uit dat het meer gaat over de eetpatronen op lange termijn dan die op korte termijn. Een slaappatroon is door gewenning namelijk niet gelijk te veranderen. Zo heeft een dag of week gevarieerder en gezonder eten niet echt invloed op het slaappatroon. Net zoals één keer sporten niet gelijk de algehele bloeddruk kan veranderen.

Waarom er precies verschil is in de variëteit van voeding, is lastig aan te tonen. Andere factoren spelen ook een rol zoals wanneer iemand de mogelijkheid heeft om te eten, welke keus diegene heeft en ook hoeveel tijd en geld iemand heeft voor het doen van boodschappen en koken. “Hoewel we geprobeerd hebben deze factoren aan te pakken in de analyse, denk ik dat er alsnog sociale –en omgevingsfactoren hebben meegespeeld.”