olifant

U zou verwachten dat grote en zware mensen zwaardere botten hebben. Toch blijkt uit onderzoek dat het kraakbeen niet evenredig dikker wordt. Grotere dieren, waaronder de mens, hebben daarom meer kans op het krijgen van gewrichtsslijtage, ofwel artrose.

De afgelopen vier jaar heeft een team van wetenschappers van het UMC Utrecht en de faculteit Diergeneeskunde een onderzoek gedaan naar het kraakbeen uit de kniegewrichten van 121 dieren. In totaal bekeken de wetenschappers 58 verschillende soorten zoogdieren, waaronder de mens. De onderzochte soorten liepen sterk uiteen: hun gewicht varieerde van 25 gram (muis) tot 4000 kilo (olifant). Gedurende deze vier jaar vergeleken de onderzoekers de dikte en samenstelling van het kraakbeen in de knie bij zoogdieren.

Relatief
De resultaten van het onderzoek liegen er niet om. Want wat blijkt? De toename in kraakbeendikte gaat niet gelijk op met de toename van het lichaamsgewicht. Hieruit komt naar voren dat grotere dieren, in verhouding, dunner kraakbeen hebben. De wetenschappers hebben tevens naar de samenstelling gekeken van het kraakbeen. Deze bleef echter constant, zodat ook de sterkte van het weefsel constant blijft. De conclusie is dat het kraakbeen van grotere dieren dus mogelijk kwetsbaarder is.

WIST U DAT…

…de evolutie van de mens een hoge prijs heeft?

Model
Jos Malda, onderzoeker van het UMC Utrecht vertelt: “Het zou weleens mede kunnen verklaren waarom bij zware dieren relatief veel gewrichtsslijtage of artrose optreedt en bij kleine eigenlijk niet of nauwelijks. Het betekent onder andere ook dat in kraakbeenonderzoek heel kleine zoogdieren, zoals muizen of ratten geen goed model vormen voor de situatie bij de mens.”

Dat grotere dieren relatief dunner kraakbeen hebben, komt waarschijnlijk doordat kraakbeen geen bloedvaten heeft, maar via ‘diffusie’ van voedingsstoffen moet worden voorzien. Bij een te grote diffusieafstand krijgen cellen in de diepste lagen minder voeding dan cellen in hogere lagen. Dat klopt precies met de wetenschap dat kraakbeen van kleine zoogdieren meer cellen bevat dan het kraakbeen van grotere zoogdieren (zoals de mens).