Wie voelt het denkt u eerder als u hem op het voorhoofd tikt? De mens met zijn dunne perzikhuidje of de krokodil met zijn dikke, gepantserde huid? Het juiste antwoord? De krokodil! Tot grote verbazing van wetenschappers blijkt zijn tastzin tot een van de meest accurate in het dierenrijk te behoren.

De tastzin van krokodillen zit verstopt in kleine, met pigment beklede bultjes die zich op tal van plekken op hun lichaam bevinden. Ook alligators beschikken over de bultjes, alleen bevinden deze zich in hun geval vooral rond het gezicht en de kaken. Wetenschappers hebben nu ontdekt dat in deze bultjes een sterk geconcentreerde hoeveelheid sensoren zitten die aanrakingen kunnen registreren. Hierdoor zijn ze nog gevoeliger voor druk en trillingen dan menselijke vingertoppen. “We verwachtten niet dat deze plekken zo gevoelig zouden zijn, omdat de dieren zo zwaar gepantserd zijn,” vertelt onderzoeker Duncan Leitch.

Olie
De bultjes fascineren wetenschappers al langer. Lang was onduidelijk wat de functie ervan was. Sommigen dachten dat ze olie afgaven om de dieren schoon te houden. Anderen achten het waarschijnlijk dat de bultjes hielpen om elektrische of magnetische velden waar te nemen. In 2002 werd duidelijk dat krokodillen met de bultjes rimpels in het water konden waarnemen. “Die ontdekking inspireerde ons,” vertelt onderzoeker Ken Catania. “Om verschillende redenen, waaronder de manier waarop de bultjes over het lichaam verdeeld zijn, dachten we dat ze veel meer konden dan alleen maar rimpels in het water detecteren.”

WIST U DAT…

…onlangs in Kenia de resten van de grootste krokodil ooit zijn ontdekt? Het beest moet onze verre voorouders heelhuids hebben kunnen doorslikken.

Geen olie
De onderzoekers zetten een groot onderzoek naar de bultjes op en ontdekten dat ze in ieder geval geen olie vrijgeven. Er werden namelijk geen poriën gevonden die dit mogelijk zouden kunnen maken. Ook bleken de bultjes niet te reageren op elektrische velden. “Ik heb niet getest of ze gevoelig waren voor magnetische velden, maar we denken niet dat dat waarschijnlijk is,” vertelt Leitch. Dieren die magnetische velden kunnen detecteren doen dat met sensoren die zich in het lichaam en niet op het lichaam bevinden.

Druk
In de bultjes vonden de onderzoekers ook zenuwen die reageren op druk en trillingen. Sommige zenuwen zijn gespecialiseerd in het reageren op trillingen tussen de 20 en 35 Hertz. Daarmee zijn ze zeer geschikt voor het opmerken van rimpels in het water. Maar er zijn ook zenuwen die reageren op druk die wij met onze vingertippen niet eens kunnen waarnemen. Dankzij deze sensoren kan een krokodil niet alleen bewegingen in het water detecteren, maar ook door direct contact met de prooi de locatie ervan vaststellen en deze grijpen.

De met de meeste zenuwcellen uitgeruste bultjes bevinden zich in de mond van de krokodil. Dat wijst erop dat de krokodillen de bultjes ook gebruiken om een prooi die ze reeds gevangen hebben te identificeren. Ook zouden de sensoren vrouwelijke krokodillen en alligators helpen om met hun bek – die met ongelofelijke kracht dicht kan slaan – hun eieren als het moment daar is heel voorzichtig te openen en de jongen indien nodig in hun bek te nemen en te verplaatsen.