Wetenschap komt met nieuwe manier om de ozonlaag tegen nare cfk te beschermen.

Onderzoekers van de Universiteit Mainz zijn erin geslaagd om de gevaarlijke stof trichloorfluormethaan – ook wel bekend als freon 11 – onschadelijk te maken. Een grote doorbraak, aangezien deze stof een groot vernietigend effect heeft op de kwetsbare ozonlaag.

Toename

Nog niet zo lang geleden verscheen er een artikel op Scientias.nl over de toename van de uitstoot trichloorfluormethaan. Onderzoekers dachten dat dit waarschijnlijk te herleiden was naar het oosten van Azië. Maar de exacte locatie en bron bleef nog in nevelen gehuld. Uiteindelijk bleek dat de uitstoot inderdaad toe te schrijven was aan een uitgebreide illegale productie en gebruik van de ozonvernietiger in Chinese polyurethaanschuimfabrieken.

Freon 11
Freon 11 is een chloorfluorkoolwaterstof (CFC). Ooit werd deze stof op grote schaal geproduceerd. Zo werd het voorheen vaak gebruikt als koelmiddel in koelkasten of als schuimmiddel voor polyurethaanschuimen. Maar freon 11 is totaal geen lieverdje. Zo is deze stof 4750 keer krachtiger dan koolstofdioxide als broeikasgas en is het één van de chemicaliën die het sterkst verantwoordelijk is voor het enorme gat in de ozonlaag.

Verboden
Daarom maakte het Montreal Protocol korte metten met freon 11. Zo werd de productie en de handel van deze CFC eind jaren tachtig verboden. Helaas komt de stof nog steeds vrij wanneer koelkasten worden gerecycled en wordt het zelfs verhandeld op de zwarte markt. “Als we kunnen leren om veilig om te gaan met deze milieuschadelijke stof, dan zou dit niet alleen van groot wetenschappelijk belang zijn, maar ook vooral een kwestie van een wereldwijd voordeel,” benadrukt auteur Siegfried Waldvogel.

Onschadelijk
En nu is het wetenschappers dus gelukt om de stof onschadelijk te maken. In het paper beschrijven de onderzoekers een methode om freon 11 op een effectieve manier te binden in zowel de lucht, als in de vloeibare fase met behulp van gemodificeerde cyclische suikermoleculen. Dit zou voorkomen dat de ozonvernietiger in de atmosfeer terechtkomt. Het onschadelijk maken van freon 11 is veilig en kan volledig plaatsvinden onder gecontroleerde omstandigheden. Het teruggewonnen materiaal kan zelfs worden hergebruikt. Dit maakt het proces een duurzame en milieuvriendelijke methode, die gemakkelijk kan worden toegepast wanneer bijvoorbeeld oude koelkasten worden gesloopt.

Volgens de onderzoekers is het belangrijk om freon 11 in een vroeg stadium te detecteren. Daarom is het ze ook gelukt om hun concept over te brengen naar een optisch sensorapparaat. Hierdoor is het mogelijk om lage concentraties freon 11 snel en betrouwbaar op te sporen.