bliksem

We kunnen gebeurtenissen zien voor we ze horen – zoals bliksem – maar nu blijkt dat we ook afstand kunnen ‘horen’.

Het is een bekend trucje: door de seconden tussen een bliksemschicht en de opvolgende donder te tellen, wordt de daadwerkelijke afstand tot de flits bekend. Een verschil van drie seconden betekent dat de flits op een afstand van één kilometer plaatsvond. Dit komt omdat geluid per seconde 340 meter aflegt, terwijl licht vrijwel direct reist.

Toch kunnen we hele klein verschillen in geluid horen, zonder dat we dit zelf door hebben. Volgens professor Duje Tadin van de universiteit van Rochester is de mens in staat om verschillen van 40 milliseconden op te merken. Deze informatie gebruiken we – onbewust – om afstanden in te schatten.

42 milliseconden
Tadin en zijn collega’s voerden diverse experimenten uit. Zij lieten deelnemers de afstand tot twee identieke vormen inschatten. Ieder voorwerp produceerde een geluid. Hoewel de vormen op exact dezelfde afstand waren verwijderd van de proefpersonen, werden de geluiden op andere afstanden geproduceerd. “Hierdoor dachten de deelnemers dat er sprake was van een verschil in afstand, terwijl dit niet zo was”, legt Tadin uit. Was er sprake van een vertraging in het geluid van 42 milliseconden, dan dachten de proefpersonen dat het object verder verwijderd was, zelfs wanneer het object iets dichterbij werd geplaatst.

Onbewust
Opvallend is dat de deelnemers de vertragingen in geluid niet bewust opmerkten. Blijkbaar zijn wij dus in staat om onbewust afstand te horen. “Onopgemerkt heeft dit een grote invloed op de perceptie van afstand”, concludeert collega Phil Jaekl. De resultaten van het onderzoek zijn verschenen in het wetenschappelijke vakblad PLOS ONe.