Volgende week zaterdag speelt ons elftal zijn eerste wedstrijd van het EK. Een tijd waarin iedereen praat over de ups en downs van het elftal van hun land. Maar hoe dicht liggen een goede prestatie en de uiteindelijke winnaar bij elkaar?

Eerder berichtten wij van Scientias.nl al over een onderzoek van Gerald Skinner tijdens het WK-voetbal van 2010. Hierin werd geconcludeerd dat het team dat met de wereldbeker naar huis zou gaan, waarschijnlijk niet het beste team ter wereld is. Volgens Skinner heeft dit te maken met de willekeurigheid van voetbal, maar ook met het feit dat er maar relatief weinig wordt gescoord tijdens het spel. “De eerste ronde van het EK (of het WK) zal waarschijnlijk de beste teams aanwijzen omdat ieder team tegen de andere drie teams speelt in hun poule. Maar in de ronden daarna stapelen de onzekerheden over de uitkomst van vier opeenvolgende wedstrijden zich op,” vertelt hij in een interview aan Scientias.nl. “Uiteindelijk is de kans dat het beste team wint slechts 28 procent.”

Willekeurigheid
Tijdens een voetbalwedstrijd krijgen spelers meerdere kansen om te scoren maar veel van die kansen lopen op niks uit. “Tijdens het spel maken spelers een groot aantal manoeuvres die uiteindelijk tot een goal kunnen leiden. Maar om dit voor elkaar te krijgen, moet iedere opeenvolgende stap die gezet wordt precies kloppen. Uit mijn onderzoek blijkt dat deze kans erg klein is,” vertelt hij.

Scoren
Dat voetbal een spel is waar relatief weinig in wordt gescoord maakt de onbetrouwbaarheid van de uitslag alleen maar groter volgens Skinner. “Denk in een extreem geval aan een spel waarin er gemiddeld 100 keer wordt gescoord en de sterkte van de teams gereflecteerd wordt als 70:30. Het werkelijke resultaat zal nooit precies 70:30 zijn, maar zal bijvoorbeeld ook 68:32, 75:25 of zelfs 55:45 kunnen zijn. Meestal zal het beste team winnen. Maar als we kijken naar voetbal waar het aantal keer dat wordt gescoord in een spel rond de 1 ligt, wordt het veel lastiger om die sterkte te reflecteren. Je zult denken dat het dan 0.7:0.3 is maar dit kan niet. Dus zal het bijvoorbeeld soms 1:0 zijn of wat vaker 0:1.” Kortom, als voetbal niet een spel zou zijn geweest waarbij weinig wordt gescoord, zou het beste team vaker winnen.

Wanneer speelt Nederland?

9 juni 2012 om 18:00: Nederland vs Denemarken
13 juni 2012 om 20:45: Nederland vs Duitsland
17 juni 2012 om 20:45: Portugal vs Nederland

Strategie
De reden dat veel teams meer verdedigen dan aanvallen valt mogelijk ook te wijten aan het feit dat voetbal een spel is waarin weinig wordt gescoord. U zou maar die ene goal die er gescoord wordt, niet hebben tegengehouden. Hoeveel invloed een bepaalde strategie heeft op de kans om te winnen is iets dat econoom Ricardo Manuel Santos onderzoekt. Hij ontwikkelde een model om te achterhalen wat de optimale strategie is in voetbal maar ook hoe een strategie het spel beïnvloedt. “Ik vergelijk hoe teams volgens het model zouden moeten spelen om te winnen en hoe teams daadwerkelijk spelen. Ik vind hierin een hoop afwijkingen. Ook kan ik zien hoe groot de kans is dat een team een bepaalde hoeveelheid doelpunten scoort,” vertelt hij aan Scientias. Voor zijn model analyseerde Santos negen seizoenen aan data van de UEFA Champions League. In het model zitten het aantal doelpogingen, corners, overtredingen, gele kaarten en andere factoren verwerkt. Volgens Santos blijkt uit de vergelijkingen dat coaches hun teams agressiever moeten laten spelen. “In de meeste gevallen leidt dit tot meer doelpogingen en dus een grote kans om te scoren zonder dat dit de aannemelijkheid van een tegengoal beïnvloedt.”

Dat in een voetbalwedstrijd van alles kan gebeuren, is misschien ook wel het succes van de sport, zegt Skinner. “Want er is altijd een kans dat een minder goed team van het beste team wint. Je kunt nooit van te voren zeggen dat de zaak al verloren is”. En dat moeten we dan ook maar in gedachten houden dit EK want het zal niet makkelijk worden voor Nederland: ons land speelt in de poulewedstrijden tegen Denemarken, Duitsland en Portugal. Volgens velen een moeilijke opgave; sommigen zijn er zelfs van overtuigd dat onze mannen de kwartfinale niet eens halen. Wat denkt u? Gaat Nederland dit EK met de beker naar huis?