“Dit kan even pijn doen.” Zijn die woorden genoeg om ons die pijn ook echt te laten voelen? Ja! Dat blijkt uit onderzoek. Woorden die over pijn gaan, zorgen ervoor dat het deel van de hersenen dat de bijbehorende pijn normaal gesproken verwerkt (de pijnmatrix), wordt geactiveerd.

Psychologen van de Jena Universiteit lieten gezonde mensen bepaalde woorden horen en hielden ondertussen de activiteit in de hersenen met behulp van een functionele MRI in de gaten. De woorden die de proefpersonen te horen kregen, hadden allemaal te maken met het ervaren van pijn of negativiteit.

In een eerste experiment kregen de proefpersonen de woorden te horen, maar ook de bijbehorende plaatjes te zien. In een tweede experiment konden de proefpersonen de woorden horen en lezen. Ondertussen werden ze afgeleid door een hersenbreker. In beide gevallen riepen de woorden die met pijn te maken hadden, een reactie op in de pijnmatrix. De negatieve woorden leverden geen reactie op.

“Deze resultaten tonen aan dat woorden in staat zijn om onze pijnmatrix te activeren,” vertelt onderzoeker Thomas Weiss. En dat is ergens logisch; het voorkomen van pijnlijke situaties in de toekomst is van groot belang voor het voortbestaan van de soort. “Onze resultaten suggereren dat verbale stimuli hierbij een veel belangrijkere rol spelen dan we altijd dachten.”

Uit nader onderzoek moet blijken of mensen met chronische pijn baat hebben bij deze resultaten. “Zij (mensen met chronische pijn, red.) praten met hun arts of fysiotherapeut veel over de pijn die ze ervaren,” legt onderzoeker Maria Richter uit. Wellicht is het beter om dat niet te doen, omdat die gesprekken de pijnmatrix activeren en dus meer pijn veroorzaken.